Why?

Do You Hear the People Sing? เพลงประท้วงสากลแห่งศตวรรษที่ 21

Quick Facts

เพลง 'Do You Hear the People Sing?' ถือเป็นเพลงยอดนิยมแห่งศตวรรษที่ 21 อาจกล่าวได้ว่า เมื่อประเทศไหนมีการชุมนุม เพลงนี้จะหาทางเปล่งทำนองสู่ฝูงชนด้วยภาษาอังกฤษหรือภาษาท้องถิ่น เพื่อกระพือไฟแห่งการเปลี่ยนแปลงในหมู่ผู้ชุมนุมนั้น
เพลง Do You Hear the People Sing? มาจากละครเพลงเรื่อง 'Les Misérables' ซึ่งดัดแปลงจากนิยายชื่อเดียวกันของ วิกตอร์ อูโก (Victor Hugo, ค.ศ. 1802–1885) นักเขียนชาวฝรั่งเศส นิยายตีพิมพ์ในปี 1862 มีเนื้อหาวิพากษ์ความไม่เป็นธรรมในสังคม และความทุกข์ยากของผู้ที่ถูกกดขี่ โดยมีฉากหลังเป็นฝรั่งเศสระหว่างปี 1815–1832 นิยายเรื่องนี้กลายเป็นผลงานโด่งดังของอูโก และเป็นวรรณกรรมคลาสสิกของโลกในปัจจุบัน

ปี 1980 อะแลง บูบลิล (Alain Boublil) กับฌ็อง-มาร์ก นาเตล (Jean-Marc Natel) นักแต่งคำร้องชาวฝรั่งเศส และโคลด-มิเชล โชนแบร์ก (Claude-Michel Schönberg) นักประพันธ์เพลงชาวฝรั่งเศส ประทับใจเรื่อง Les Misérables จึงดัดแปลงเป็นละครเพลง โดยเริ่มเผยแพร่เวอร์ชั่นอัลบั้ม (Original French Concept Album) ก่อนจะออกแสดงบนเวทีวันที่ 24 กันยายน 1980 ทั้งสองเวอร์ชั่นได้รับเสียงตอบรับอย่างดีจากสาธารณชน

ต่อมาในปี 1985 คาเมรอน แม็กคินทอช (Cameron Mackintosh) ผู้อำนวยการผลิตละครเวทีชาวอังกฤษ ดัดแปลง Les Misérables ฉบับฝรั่งเศสเป็นภาษาอังกฤษ โดยมีเฮอเบิร์ต เครทส์เมอร์ (Herbert Kretzmer) เป็นผู้แต่งคำร้องภาษาอังกฤษ

หนึ่งในเพลงที่ปรากฏตั้งแต่ฉบับแรกสุดจนถึงฉบับล่าสุด ทั้งยังรักษาทำนองเดิมไว้ และปรับปรุงคำร้องเพียงบางท่อน คือเพลง À la volonté du peuple (เพื่อเจตจำนงของปวงชน) ในฉบับฝรั่งเศส หรือ Do You Hear the People Sing? (คุณได้ยินผู้คนร้องเพลงไหม?) ในฉบับอังกฤษ

หากยึดตามฉบับละครเพลง เพลงนี้บรรเลงขึ้นในฉากร้านกาแฟ ซึ่งกลุ่มนักศึกษากำลังประชุมวางแผนก่อความไม่สงบในกรุงปารีส เพื่อประท้วงความไม่เป็นธรรมของรัฐบาล ทันใดนั้น พวกเขาทราบข่าวการเสียชีวิตของว่าพลจัตวา ฌ็อง มักซิมิเลียง ลามาร์ก (Jean Maximilien Lamarque) วีรบุรุษของผู้ถูกกดขี่ในปารีส พวกเขาเห็นว่าเหตุการณ์นี้คือสัญญาณที่พวกเขารอคอย และร่วมกันประกาศเจตนารมณ์แห่งการลุกขึ้นสู้เพื่ออิสรภาพจากความอธรรมและการกดขี่ ผ่านบทเพลงจังหวะสวนสนามอันฮึกเหิมนี้

ทันทีที่เพลงความยาวเพียง 2 นาทีนี้จบลง แต่ไฟที่ลุกขึ้นในใจของผู้ฟังไม่อาจดับลงได้ Do You Hear the People Sing? กลายเป็นเพลงชาติอย่างไม่เป็นทางการของผู้ประท้วงทั่วโลก ซึ่งอาจร้องในภาษาอังกฤษหรือภาษาท้องถิ่น เช่น การประท้วงนโยบายเผด็จการของประธานาธิบดีตุรกีที่สวนเกซี (Gezi Park) ในปี 2013 เหตุการณ์ยูโรไมดาน (Euromaidan) ซึ่งประท้วงรัฐบาลยูเครนระหว่างปี 2013–2014 และการรำลึก 45 ปีการประกาศใช้กฏอัยการศึกของอดีตประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส (Ferdinand Marcos) ของฟิลิปปินส์เมื่อปี 2017

นอกเหนือจากไทย ผู้ประท้วงในเขตบริหารพิเศษฮ่องกงก็ใช้เพลง Do You Hear the People Sing? ทั้งฉบับอังกฤษและฉบับภาษาจีน เพื่อประท้วงนโยบายรัฐบาลฮ่องกงเมื่อปี 2014 และใช้อีกครั้งในการประท้วงนโยบายเผด็จการของจีนในฮ่องกงตั้งแต่ปี 2019 จนถึงปัจจุบัน

ซึ่งเฮอเบิร์ต เครทส์เมอร์เผยแพร่จดหมายส่วนตัวผ่านสำนักข่าวเดลีเมล (Daily Mail) แสดงคำขอบคุณและความซาบซึ้งที่ผู้ประท้วงใช้เพลงนี้เป็นเพลงชาติการประท้วงของชาวฮ่องกง ส่งผลให้รัฐบาลจีนในปี 2019 ตอบโต้โดยการสั่งแบนเพลงนี้ใน QQ Music ผู้ให้บริการฟังเพลงออนไลน์รายใหญ่ของจีน รวมถึงผู้ให้บริการฟังเพลงออนไลน์รายอื่นๆ

ด้านหนึ่ง ความนิยมเพลงนี้ไม่ได้มีเกิดจากละครเพลงโดยตรง แต่เกิดจากภาพยนตร์เพลง Les Misérables ฉบับปี 2012 ซึ่งมีฉากที่นักศึกษาเปล่งเสียงร้องอย่างแผ่วเบา ก่อนจะเร่งเสียงดังกึกก้องโดยมีฝูงชนที่ร่วมอุดมการณ์โห่ร้องประสานเสียง

สื่อให้เห็นว่า การปฏิวัติเป็นเรื่องของทุกคน และทุกๆ คนสามารถลุกขึ้นสู้เพื่อความเปลี่ยนแปลงได้.


ภาพประกอบ : ชุติมณฑน์ ปทาน

อ้างอิง :

https://www.bbc.com/news/world-asia-china-30390820
https://www.bbc.com/news/world-asia-china-49317695
https://www.biography.com/writer/victor-hugo
https://www.businessinsider.com/trump-les-miserables-deplorables-miami-2016-9
https://www.bworldonline.com/story-behind-song/
https://www.dailymail.co.uk/news/article-7160409/How-humbling-Les-Miserables-hit-helped-fight-freedom.html
https://www.economist.com/prospero/2019/06/14/do-you-hear-the-people-sing-not-in-china
http://theaterfansmanila.com/watch-di-niyo-ba-naririnig/
https://www.theguardian.com/global/video/2019/sep/04/hong-kong-students-sing-les-miserables-song-instead-of-national-anthem-video
https://themomentum.co/do-you-hear-the-people-sing-the-same-song/
https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2013/06/12/heres-a-video-of-turkish-protesters-singing-a-song-from-les-miserables/

Comments

Latest Article