WTF-Homo sapiens

51 ปีการลุกฮือที่ 'สโตนวอลล์' ชัยชนะครั้งประวัติศาสตร์ของกลุ่ม LGBT

Quick Facts

  ปี 2020 ยังคงเป็นปีที่ดีสำหรับกลุ่ม LGBT หรือกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ แม้การเหยียดและกีดกันกลุ่ม LGBT ยังมีปรากฏอยู่เนืองๆ หลายประเทศยังมองว่าความหลากหลายทางเพศเป็น 'อาชญากรรม' เช่นประเทศในทวีปแอฟริกา เอเชียตะวันตก และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่ยังถือได้ว่าทุกวันนี้กลุ่ม LGBT
มีสิทธิเสรีภาพ และที่ยืนในสังคมมากกว่าในอดีต
เหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ที่ส่งผลให้ LGBT รวมถึงกลุ่มความหลากหลายทางเพศอื่นๆ มีความก้าวหน้าเฉกเช่นในปัจจุบันนั้นเกิดขึ้นเมื่อปี 1969 หรือ 51 ปีก่อน ณ บาร์เกย์เล็กๆ ในย่านกรีนนิชวิลเลจ (Greenwich Village) ของนครนิวยอร์ก ที่ชื่อว่า 'สโตนวอลล์ อินน์' (Stonewall Inn)

ย้อนกลับไปช่วงทศวรรษที่ 1950-1960 การกีดกันกลุ่ม LGBT ในสหรัฐกำลังเข้มข้น เวลานั้นการรักร่วมเพศถือเป็น 'การชำเราแบบวิตถาร' (Sodomy) หมายถึงการร่วมเพศทางทวารหนักหรือทางปาก ซึ่งผิดกฏหมายใน 49 รัฐ โดยรัฐอิลลินอยส์เป็นรัฐแรกที่ยกเลิกกฏหมายการชำเราแบบวิตถารในปี 1961

ในนครนิวยอร์ก บาร์เกย์และผับเกย์กลายเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับชาว LGBT เพราะพวกเขาสามารถแสดงออกทางเพศได้อย่างเสรี ขณะที่การแสดงออกเชิงรักร่วมเพศในที่สาธารณะ เช่น การจับมือ จูบ เต้นรำร่วมกัน ถือเป็นเรื่องผิดกฎหมาย ตำรวจสามารถจับกุมผู้ต้องสงสัยว่ามีพฤติกรรมรักร่วมเพศ หรือสั่งปิดผับและบาร์เกย์ฐาน 'สร้างความวุ่นวาย' ได้

สโตนวอลล์ อินน์ ไม่ใช่บาร์เกย์ที่เลิศหรูหรือหวือหวาดึงดูดสายตาผู้คน มันทั้งตกแต่งอย่างชุ่ยๆ ห้องน้ำสกปรก ไม่มีแม้กระทั่งก๊อกน้ำล้างแก้ว แถมยังเจือจางสุราเพื่อลดต้นทุน เพราะมาเฟียตระกูลจีโนวีส (Genovese) ซื้อบาร์นี้ในปี 1966 และเปลี่ยนเป็นบาร์เกย์ด้วยต้นทุนที่น้อยที่สุด เพื่อกอบโกยรายได้
จากเหล่าลูกค้า LGBT

อย่างไรก็ตาม สโตนวอลล์ อินน์ได้กลายเป็นชุมชนอันอบอุ่นของชาว LGBT ในย่านนี้ เพราะราคาค่าเข้าถูก มีพื้นที่มาก ทั้งยังอนุญาตให้แต่งตัวข้ามเพศและวาดลวดลายตามเสียงเพลงได้อย่างสุดเหวี่ยง ที่นี่ยังเป็นที่พักแรมของ LGBT ที่ไม่มีบ้านให้อยู่ ต้องร่อนเร่หาที่ซุกหัวนอน รวมถึงขอทานหรือลักขโมยเพื่อประทังชีวิต

เรื่องราวปะทุขึ้นเวลาประมาณหลังเที่ยงคืนของวันศุกร์ที่ 28 มิถุนายน 1969 เมื่อตำรวจนอกเครื่องแบบราว 8 นาย (ชาย 6 นาย หญิง 2 นาย) ได้บุกเข้าไปในบาร์พร้อมหมายค้น โดยตรวจพบสุราผิดกฎหมายจำนวนหนึ่ง (บาร์สโตนวอลล์จดทะเบียนเป็นร้านที่ดื่มสุราได้เท่านั้น แต่ไม่ได้มีใบอนุญาตจำหน่ายสุรา) แทนที่จะจับตัวพนักงานร้านอย่างเดียว ตำรวจกลับควบคุมผู้ชายที่แต่งตัวเป็นผู้หญิง เพราะพวกเขาละเมิดกฎหมายห้ามแต่งตัวข้ามเพศของนิวยอร์ก

ลูกค้าของบาร์และคนในชุมชนไม่พอใจที่ตำรวจแสดงพฤติกรรมกีดกันทางเพศ ผู้คนจึงแห่แหนมาที่หน้าบาร์เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทำให้สถานการณ์รุนแรงขึ้น กระทั่งหญิงรักร่วมเพศคนหนึ่ง ซึ่งทำงานเป็นคนรักษาความปลอดภัยของร้าน พยายามขัดขืนการควบคุมตัวของตำรวจ ขณะถูกนำตัวขึ้นรถ พร้อมตะโกนให้คนช่วยการปะทะกันจึงเริ่มต้น

ผู้ประท้วงเขวี้ยงปาสิ่งของใส่ตำรวจ กระทั่งตำรวจต้องล่าถอยกลับไปปักหลักในบาร์ พร้อมกับผู้ถูกจับกุมบางส่วน รวมถึงนักข่าวหนังสือพิมพ์ 'วิลเลจ วอยซ์' (Village Voice) ผู้ประท้วงพยายามพังเข้าไปในร้าน และจุดไฟเผา การประท้วงสงบลงประมาณตีสี่ เมื่อรถดับเพลิงและตำรวจปราบจลาจลมาถึง ไม่มีรายงานผู้บาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิต

แม้ร้านจะเสียหาย แต่ในช่วงเย็นของวันถัดมา (29 มิ.ย.) บาร์สามารถเปิดได้ตามปกติ และกลายเป็นศูนย์รวมนักกิจกรรม LGBT พวกเขาตะโกนว่า "พลังของเกย์" (Gay Power) และ "เราจะชนะ" (We shall overcome) มีการปะทะประปรายระหว่างนักกิจกรรมบางคนกับตำรวจ ก่อนการประท้วงที่สโตนวอลล์จะยุติลงในวันจันทร์ที่ 1 ก.ค.

นอกจากนี้ ผู้ประท้วงยังไปรวมตัวที่หน้าสำนักข่าววิลเลจ วอยซ์ หลังหนังสือพิมพ์ใส่สีตีข่าวเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ด้วยการเรียกผู้ก่อการว่าเป็น 'กองกำลังแต๋ว' (The forces of faggotry) คำว่า 'Faggot' เป็นคำดูถูกชาวรักร่วมเพศ ทำให้ผู้ประท้วงไม่พอใจ บางส่วนเรียกร้องให้เผาอาคารเสีย การจลาจลสงบลงเวลาเที่ยงคืน

'การลุกฮือที่สโตนวอลล์' (Stonewall Uprising) หรือการจลาจลที่สโตนวอลล์ (Stonewall Riots) เป็นแรงบันดาลใจให้ชาว LGBT รวมตัวกันมากขึ้น เพื่อเรียกร้องความเท่าเทียมและสิทธิเสรีภาพแก่กลุ่ม LGBT แทนที่จะสู้เพียงตัวคนเดียว ทำให้ต่อมาได้เกิดองค์กรใหม่ที่มีแนวทางรุนแรงขึ้น เช่น 'แนวหน้าปลดปล่อยเกย์' (Gay Liberation Front) และ 'พันธมิตรนักกิจกรรมเกย์' (Gay Activists Alliance)

หลังจากการลุกฮือที่สโตนวอลล์ผ่านพ้นไปจนครบรอบ 1 ปี มีการเดินขบวนรำลึกเหตุการณ์ในคืนนั้น และมีการเฉลิมฉลองความหลากหลายทางเพศทั่วทั้งสหรัฐ เช่นที่นครชิคาโก ณ วันเสาร์ที่ 27 มิ.ย. 1970 และที่ลอสแอนเจลิสและนครนิวยอร์ก ณ วันอาทิตย์ที่ 28 มิ.ย. 1970 การลุกฮือยังจุดไฟแห่งการเคลื่อนไหวเรียกร้องในประเทศอื่นๆ เช่น แคนาดา อังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมนี ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์

ไม่น่าเชื่อว่า การจลาจลที่บาร์เกย์เล็กๆ ณ มุมหนึ่งของโลก จะสร้างแรงกระเพื่อมจนถูกจารึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์ รวมทั้งยังได้จุดไฟแรงบันดาลใจ ก่อให้เกิดการเคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิความเท่าเทียมทางเพศตามมาอีกมากมาย กระทั่งมันได้สร้างที่ยืนอันมั่นคงให้กับกลุ่มคนที่มีความหลากหลายทางเพศได้ดังเช่นทุกวันนี้.

ภาพประกอบ : เพ็ญนภา บุปผาเจริญสุข

อ้างอิง 

https://www.humandignitytrust.org/lgbt-the-law/map-of-criminalisation/

https://www.history.com/topics/gay-rights/the-stonewall-riots

https://youtu.be/Q9wdMJmuBlA

https://youtu.be/S7jnzOMxb14

https://youtu.be/zHK2WwINSic

Comments

Latest Article