ข่าว

ค้นพบพีระมิดองค์ใหม่(?)ในอียิปต์

ต้นเดือนเมษายน พ.ศ.2560 กระทรวงโบราณคดีอียิปต์ได้ประกาศข่าวที่น่าตื่นเต้นออกมาว่ามีการค้นพบสิ่งที่น่าจะเป็นโครงสร้างของพีระมิดองค์ใหม่ที่อาจจะไม่เคยถูกค้นพบมาก่อน จากข่าวระบุว่าพีระมิดองค์นี้น่าจะมีอายุประมาณ 3,700 ปีมาแล้ว และร่วมสมัยกับราชวงศ์ที่ 13 ของอียิปต์โบราณยุครอยต่อระยะที่ 2 (2nd Intermediate Period) ที่ตั้งของพีระมิดองค์นี้อยู่ที่เมืองดาห์ชูร์ (Dahshur) ทางตอนใต้ของกรุงไคโร ซึ่งตามข่าวในช่วงแรกที่เสนอออกมาบอกว่าพีระมิดองค์นี้ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของพีระมิดโค้ง (Bent Pyramid) ของฟาโรห์สเนเฟอรู (Sneferu) ซึ่งเป็นฟาโรห์องค์แรกที่สร้างพีระมิดแท้ (True Pyramid) ได้สำเร็จ และพีระมิดแท้องค์แรกของอียิปต์ก็ตั้งอยู่ที่เมืองดาห์ชูร์แห่งนี้ด้วยเช่นกัน

โครงสร้างภายในของพีระมิดอายุ 3,700 ปีที่เพิ่งค้นพบในเมืองดาห์ชูร์ มีห้องโถง ระเบียงทางเดินและขั้นบันไดที่ซับซ้อน ที่มาของภาพ

พีระมิดของฟาโรห์แห่งราชวงศ์ที่ 13 ที่เพิ่งค้นพบในเมืองดาห์ชูร์นี้ไม่หลงเหลือความยิ่งใหญ่ของโครงสร้างหินส่วนบนอีกต่อไปแล้ว นักอียิปต์วิทยาเสนอว่าบางทีชาวไอยคุปต์ในยุคหลังได้แปรสภาพพีระมิดองค์นี้ให้กลายเป็น “เหมืองหิน” จัดแจงนำหินที่เคยใช้สร้างองค์พีระมิดไปรังสรรค์งานอื่นๆของพวกเขา ทำให้ในปัจจุบันพีระมิดองค์นี้จึงหลงเหลือเพียงแค่ส่วนฐานของซากอาคารและห้องโถงต่างๆขององค์พีระมิดที่อยู่ในระดับพื้นดินเท่านั้นเอง
 
จากหลักฐานเท่าที่ค้นพบ แสดงให้เห็นว่าพีระมิดองค์นี้ประกอบไปด้วยโถงทางเดินที่นำพาเข้าไปยังด้านในขององค์พีระมิด อีกทั้งยังมีห้องโถงขนาดใหญ่ที่นำไปสู่ทางลาดที่ตั้งอยู่ทางทิศใต้และยังมีห้องอีกห้องหนึ่งตั้งอยู่ทางฝั่งทิศตะวันตกด้วย

แผ่นหินอลาบาสเตอร์จารึกอักขระอียิปต์โบราณ 10 แถว มีพระนามของฟาโรห์อเมนี-เคมาอูอยู่ในคาร์ทูช
ที่มาของภาพ

แต่หลักฐานทางโบราณคดีที่สำคัญที่สุดที่นักอียิปต์วิทยาค้นพบในช่วงต้นเดือนเมษายนก็คือแผ่นหินอลาบาสเตอร์สีขาวขนาดประมาณ 15 x 17 เซนติเมตรที่จารึกอักขระอียิปต์โบราณเอาไว้ทั้งหมด 10 แถวแนวตั้ง นักอียิปต์วิทยายังอยู่ในกระบวนการศึกษาจารึกเหล่านั้น แต่ก็มีการค้นพบหลักฐานว่ามีคาร์ทูช (Cartouche) วงรีที่น่าจะจารึกพระนามของฟาโรห์เอาไว้ด้วยเช่นกัน และในเบื้องต้นนักอียิปต์วิทยาก็พอจะมองออกคร่าวๆว่าคาร์ทูชนั้นน่าจะหมายถึงฟาโรห์ที่มีพระนามว่า “อเมนี-เคมาอู” (Ameny-Qemau) ที่ปกครองอียิปต์โบราณอยู่ในช่วงราชวงศ์ที่ 13 ด้วยเช่นกัน!!
 
หลังจากนั้นไม่นาน นักอียิปต์วิทยาผู้เชี่ยวชาญสามท่านประกอบไปด้วยดร.เจมส์ อัลเลน (James Allen) ดร.ไอดัน ดอดสัน (Aidan Dodson) และดร.โธมัส ชไนเดอร์ (Thomas Schneider) ก็ได้ให้ความคิดเห็นตรงกันหลังจากที่ได้วิเคราะห์แผ่นหินอลาบาสเตอร์ชิ้นนี้ว่ามันน่าจะจารึกพระนามของฟาโรห์ “อเมนี-เคมาอู” เอาไว้ดังที่ได้เสนอกันในตอนแรกจริงๆเสียด้วย โดยที่ดร.อัลเลนยังได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมเอาไว้อีกด้วยว่าอเมนี-เคมาอูคือฟาโรห์องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์ที่ 13 และพระองค์น่าจะครองราชย์เพียงแค่ประมาณสองปีอยู่ในช่วงประมาณ 1,790 ปีก่อนคริสตกาล

ทีมนักอียิปต์วิทยาทำการยกแผ่นหินที่ปิดห้องฝังศพของพีระมิดออก เปิดเผยให้เห็นโลงศพรูปคนและกล่องไม้สำหรับเก็บโถคาโนปิกเก็บรักษาเอาไว้ด้านใน ที่มาของภาพ

แต่หนึ่งในความคิดเห็นที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่งจากสามนักอียิปต์วิทยาผู้เชี่ยวชาญกลับไม่ได้เกี่ยวข้องกับฟาโรห์องค์นี้ ทว่าเกี่ยวกับองค์พีระมิดที่เพิ่งค้นพบต่างหากเล่า เพราะถ้าพีระมิดที่เพิ่งค้นพบองค์นี้เป็นพีระมิดของฟาโรห์อเมนี-เคมาอูจริงๆก็นับว่าค่อนข้างแปลก เพราะนักอียิปต์วิทยาก็เคยค้นพบพีระมิดของฟาโรห์อเมนี-เคมาอูที่เมืองดาห์ชูร์ไปแล้วเมื่อปี ค.ศ. 1957 เช่นกัน นั่นจึงทำให้มีการเสนอกันว่าพีระมิดที่เพิ่งค้นพบใหม่เมื่อต้นเดือนเมษายน พ.ศ. 2560 นั้นจะเป็นองค์เดียวกันกับพีระมิดของฟาโรห์อเมนี-เคมาอูที่ถูกค้นพบไปเมื่อ 60 ปีก่อนหน้านี้หรือไม่ ดร.ดอดสันเสนอว่า ถ้าพีระมิดองค์นี้คือองค์ใหม่เลย บางทีมันอาจจะไม่ใช่พีระมิดของฟาโรห์อเมนี-เคมาอูเอง ทว่าเป็นพีระมิดของบรรพชนของพระองค์มากกว่า แต่หลังจากนั้นอเมนี-เคมาอูก็เข้ามาสลักพระนามของตนทับลงไปบนพระนามของกษัตริย์องค์ดังกล่าวเพื่อแสดงความเป็นเจ้าของพีระมิดองค์นี้เสียเลย นั่นจึงทำให้มีการค้นพบแผ่นหินอลาบาสเตอร์ที่จารึกพระนามของฟาโรห์อเมนี-เคมาอูในพีระมิดแห่งนี้ด้วยนั่นเอง

กล่องไม้บรรจุโถคาโนปิกทั้ง 4 โถมีจารึกอักขระอียิปต์โบราณวาดเอาไว้ 3 แถวบ่งบอกว่ากล่องไม้นี้เป็นของธิดาแห่งฟาโรห์อเมนี-เคมาอู ที่มาของภาพ

ล่าสุดเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ.2560 นักอียิปต์วิทยาได้เปิดเข้าไปถึงห้องฝังศพของพีระมิดองค์นี้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว และทีมขุดค้นก็ได้ค้นพบเข้ากับโบราณวัตถุสองชิ้นที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง ชิ้นแรกคือโลงศพสร้างเป็นรูปคนที่สภาพตอนนี้ไม่ค่อยดีเท่าใดนัก แต่โบราณวัตถุชิ้นที่สองนับได้ว่าทรงคุณค่าทางโบราณคดีเป็นอย่างมาก เพราะมันคือกล่องไม้สำหรับเก็บโถคาโนปิก (Canopic) 4 โถที่ชาวไอยคุปต์เอาไว้ใช้ในการเก็บรักษาเครื่องในของมัมมี่นั่นเอง
 
นอกจากนั้นแล้ว บนกล่องไม้ยังมีอักขระอียิปต์โบราณจารึกเอาไว้ด้วยกัน 3 แถว แสดงถึงคาถาที่ใช้ในการปกป้องคุ้มครองผู้วายชนม์ซึ่งเป็นเจ้าของกล่องไม้นี้ อีกทั้งยังมี “ชื่อ” เจ้าของกล่องไม้จารึกเอาไว้ด้วยเช่นกัน นั่นจึงทำให้นักอียิปต์วิทยาตีความได้ว่ากล่องเก็บโถคาโนปิก รวมทั้งโถเก็บเครื่องในของมัมมี่เหล่านี้เป็นของ “ธิดา” แห่งฟาโรห์อเมนี-เคมาอู ซึ่งสิ่งที่น่าทึ่งสำหรับกล่องไม้ใบนี้ก็คือ นักอียิปต์วิทยายังค้นพบว่าอวัยวะภายในทั้งสี่ชิ้นที่ชาวไอยคุปต์นิยมเก็บรักษาเอาไว้ในโถคาโนปิกทั้ง ปอด ตับ กระเพาะอาหารและลำไส้นั้นยังได้รับการทำให้แห้งและห่อเก็บรักษาเอาไว้ในกล่องไม้เป็นอย่างดีอีกด้วย!!
 
การค้นพบในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าพีระมิดองค์ใหม่ที่เพิ่งค้นพบที่เมืองดาห์ชูร์นี้น่าจะยังคงเก็บงำความลับเกี่ยวกับฟาโรห์อเมนี-เคมาอูและธิดาของพระองค์เอาไว้อีกมากมาย พีระมิดที่เพิ่งค้นพบนี้จะเป็นองค์ใหม่เลยหรือไม่และจะเป็นของธิดาแห่งฟาโรห์อเมนี-เคมาอูเจ้าของกล่องไม้บรรจุโถคาโนปิกด้วยหรือเปล่า ตอนนี้เราทำได้เพียงแค่รอคอยให้นักอียิปต์วิทยาขุดค้นกันต่อไป ไม่แน่ว่าในอนาคตอันใกล้นี้ เราอาจจะเข้าใจช่วงประวัติศาสตร์อันแสนซับซ้อนของราชวงศ์ที่ 13 ได้กระจ่างมากกว่าที่เป็นอยู่ในทุกวันนี้อีกโขเลยก็เป็นได้

-------------------------
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
http://english.ahram.org.eg/NewsContent/9/40/268521/Heritage/Ancient-Egypt/Burial-chamber-of-recently-unearthed-th-Dynasty-Py.aspx
http://luxortimesmagazine.blogspot.com.eg/2017/05/the-burial-chamber-of-13th-dynasty.html?view=classic
http://www.livescience.com/58531-second-pyramid-pharaoh-ameny-qemau-discovered.html
http://www.egyptindependent.com/news/remains-13th-dynasty-pyramid-discovered-egypt-s-dahshur