ข่าว

ทำไมชาวอิสตันบูลถึงรักแมวจรจัด

นครอิสตันบูล เมืองใหญ่ที่มีชื่อเสียงของประเทศตุรกี มี ‘แมวจรจัด’ อย่างน้อย 1.62 แสนตัว พวกมันอาศัยอยู่ทุกมุมถนน จะบอกว่าอิสตันบูลเป็น ‘เมืองแห่งแมว’ ก็ว่าได้
.
ที่จริง แมวผูกพันกับคนอิสตันบูล (Istanbul) ตั้งแต่สมัยจักรวรรดิออตโตมัน (ค.ศ. 1299–1922) หลังนครอิสตันบูลตกเป็นของออตโตมันในปี 1453 ชาวออตโตมันไม่ได้กำจัดแมวจรจัดทิ้ง แต่เลี้ยงดูพวกมัน รวมถึงสัตว์จรจัดชนิดอื่นๆ ด้วย
.
ข้อดีอย่างหนึ่งของแมวคือ พวกมันกินหนู หนูเป็นศัตรูตัวฉกาจต่ออารยธรรมมนุษย์ พวกมันกินพืชผลและข้าวสารของชาวเมือง แถมยังเป็นพาหะเชื้อโรคระบาด แมวเป็นเพียงสิ่งมีชีวิตที่ควบคุมประชากรหนูได้
.
นอกจากนี้ ชาวออตโตมันนับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งให้เกียรติสัตว์ต่างๆ เพราะพระผู้เป็นเจ้า หรือ ‘อัลลอฮ์’ สร้างพวกมัน ชาวมุสลิมยังเชื่อว่าการดูแลสัตว์จรจัดเป็นสิ่งที่ควรทำ ดังนั้นชาวมุสลิมในอิสตันบูลจึงคอยเอาใจใส่สัตว์จรจัด เช่น สร้างบ้านนกบนผนังด้านนอกมัสยิด ซึ่งมักมีลักษณะเหมือนมัสยิดขนาดย่อมๆ ตั้งมูลนิธิเพื่อให้อาหารและดูแลสัตว์จรจัด พวกเขารักสัตว์ถึงขั้นรักษานกกระสาที่บาดเจ็บ ระหว่างแวะพักที่อิสตันบูลขณะอพยพช่วงรอยต่อฤดูหนาว
.
ปัจจุบัน ชาวอิสตันบูลยังคงรักสัตว์จรจัดเหมือนเดิม พวกเขามักตั้งภาชนะใส่อาหารและน้ำสำหรับแมวและสุนัขกิน สร้างบ้านหรือที่พักพิงตามที่ว่างในชุมชน หรือหาผ้าห่มให้แมวและสุนัขช่วงหิมะตก นอกจากนี้ การให้อาหารที่กินเหลือแก่สัตว์จรจัดขณะนั่งตามร้านอาหารข้างทางเป็นเรื่องที่ทำได้ ที่จริงร้านอาหารข้างถนนมักให้เศษอาหารแก่สัตว์จรจัดแทนการทิ้งลงถังขยะ และร้านค้าใหญ่น้อยมักมีกล่องบริจาคค่าอาหารสัตว์จรจัด
.
แต่แมวเป็นสัตว์ได้รับความรักเป็นพิเศษ สาเหตุหนึ่งคือแมวเป็นสัตว์สะอาดตามหลักศาสนาอิสลาม นอกจากนี้มีตำนานว่า นบีมูฮัมมัดเลี้ยงแมวชื่อ ‘มุอัซซะอ์’ (Muezza) นบีมูฮัมมัดรักมุอัซซะอ์มาก ท่านเคยให้มุอัซซะอ์นั่งบนตักขณะเทศนา ดื่มน้ำจากถ้วยเดียวกัน และใช้กรรไกรตัดชายชุดคลุมละหมาดส่วนหนึ่งออก เพราะไม่ต้องการปลุกมุอัซซะอ์ที่กำลังนอนทับอยู่ให้ตื่น
.
คนตุรกีรักแมวมากขนาดมีภาษิตโบราณว่า “หากคุณฆ่าแมวหนึ่งตัว คุณต้องสร้างมัสยิดหนึ่งหลังเพื่อให้พระผู้เป็นเจ้ายกโทษ” ขณะที่ปัจจุบันมีมุกตลกว่า ‘วิธีเดียวที่ทำให้กลุ่มนิยมอิสลาม กลุ่มนิยมรัฐฆราวาส และกลุ่มสังคมนิยมเห็นพ้องกัน คือการเตะแมว เพราะคนเหล่านั้นจะร่วมกันรุมประชาทัณฑ์คุณ’ เพราะถึงแม้คนตุรกีจะชอบแบ่งฝ่ายทางการเมืองอย่างชัดเจนและสุดขั้ว แต่คนตุรกีทุกคน ‘รักแมว’
.
อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางวิกฤตเชื้อโควิด-19 ระบาด แมวจรจัดกำลังเผชิญวิกฤตจากเชื้อโควิด-19 เพราะพวกมันเสี่ยงอดตาย เนื่องจากมาตรการกักตัวอยู่ในบ้านทำให้ชาวเมืองไม่สามารถออกไปให้อาหารแก่แมวจรจัดได้ ตามท้องถนนยังมีขยะและเศษอาหารน้อยลง อาหารสำหรับสัตว์จรจัดจึงลดลงจนพวกมันเสี่ยงอดตาย
.
โชคดีที่วันที่ 7 เม.ย. 2020 กระทรวงมหาดไทยตุรกีประกาศให้หน่วยราชการท้องถิ่นรับผิดชอบ “ให้อาหารและน้ำแก่สัตว์จรจัดตามที่พักพิง สวนสาธารณะ สวนหย่อม และที่อยู่อาศัยของพวกมั และดำเนินการทุกอย่างเพื่อป้องกันสัตว์จรจัดหิวโหย" ขณะเดียวกันต้องป้องกันบริเวณที่อยู่อาศัยของสัตว์จรจัดติดเชื้อไวรัสโคโรนาด้วย
.
นักกิจกรรม อาสาสมัคร และชาวเมืองพยายามช่วยให้อาหารแมวจรจัดเท่าที่ทำได้ โดยไม่ละเมิดมาตรการควบคุมการติดต่อไวรัสโคโรนา เพราะอิสตันบูลที่ขาดแมวจรจัดคืออิสตันบูลที่ไม่สมบูรณ์ 
.
เพราะแมวจรจัดคือชีวิตของอิสตันบูล
.
.
เรื่อง: พชร อังคเรืองรัตนา
ภาพประกอบ: เพ็ญนภา บุปผาเจริญสุข
.
อ้างอิง

https://www.aljazeera.com/programmes/newsfeed/2020/04/stray-cats-struggle-quarantined-istanbul-200414095651330.html

https://www.theguardian.com/world/2017/dec/28/turkey-where-pampered-cats-are-top-dog

https://www.ancient.eu/article/466/cats-in-the-ancient-world/

http://islam.ru/en/content/story/love-and-importance-cats-islam

https://www.bbc.com/news/av/world-europe-37880274/why-are-there-so-many-stray-cats-in-istanbul

https://www.bbc.com/thai/features-52242551

https://www.youtube.com/watch?v=2o-FcAlDS7o

https://www.youtube.com/watch?v=EYyq4V97U7k

https://www.youtube.com/watch?v=QbOwxitIEW0

https://www.youtube.com/watch?v=U-I5FYqHDfs
.
.
//////////