ข่าว

ทำไมชาวอิสตันบูลถึงรักแมวจรจัด

นครอิสตันบูล เมืองใหญ่ที่มีชื่อเสียงของประเทศตุรกี มี ‘แมวจรจัด’ อย่างน้อย 1.62 แสนตัว พวกมันอาศัยอยู่ทุกมุมถนน จะบอกว่าอิสตันบูลเป็น ‘เมืองแห่งแมว’ ก็ว่าได้

ที่จริง แมวผูกพันกับคนอิสตันบูล (Istanbul) ตั้งแต่สมัยจักรวรรดิออตโตมัน (ค.ศ. 1299–1922) หลังนครอิสตันบูลตกเป็นของออตโตมันในปี 1453 ชาวออตโตมันไม่ได้กำจัดแมวจรจัดทิ้ง แต่เลี้ยงดูพวกมัน รวมถึงสัตว์จรจัดชนิดอื่นๆ ด้วย

ข้อดีอย่างหนึ่งของแมวคือ พวกมันกินหนู หนูเป็นศัตรูตัวฉกาจต่ออารยธรรมมนุษย์ พวกมันกินพืชผลและข้าวสารของชาวเมือง แถมยังเป็นพาหะเชื้อโรคระบาด แมวเป็นเพียงสิ่งมีชีวิตที่ควบคุมประชากรหนูได้

นอกจากนี้ ชาวออตโตมันนับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งให้เกียรติสัตว์ต่างๆ เพราะพระผู้เป็นเจ้า หรือ ‘อัลลอฮ์’ สร้างพวกมัน ชาวมุสลิมยังเชื่อว่าการดูแลสัตว์จรจัดเป็นสิ่งที่ควรทำ ดังนั้นชาวมุสลิมในอิสตันบูลจึงคอยเอาใจใส่สัตว์จรจัด เช่น สร้างบ้านนกบนผนังด้านนอกมัสยิด ซึ่งมักมีลักษณะเหมือนมัสยิดขนาดย่อมๆ ตั้งมูลนิธิเพื่อให้อาหารและดูแลสัตว์จรจัด พวกเขารักสัตว์ถึงขั้นรักษานกกระสาที่บาดเจ็บ ระหว่างแวะพักที่อิสตันบูลขณะอพยพช่วงรอยต่อฤดูหนาว

ปัจจุบัน ชาวอิสตันบูลยังคงรักสัตว์จรจัดเหมือนเดิม พวกเขามักตั้งภาชนะใส่อาหารและน้ำสำหรับแมวและสุนัขกิน สร้างบ้านหรือที่พักพิงตามที่ว่างในชุมชน หรือหาผ้าห่มให้แมวและสุนัขช่วงหิมะตก นอกจากนี้ การให้อาหารที่กินเหลือแก่สัตว์จรจัดขณะนั่งตามร้านอาหารข้างทางเป็นเรื่องที่ทำได้ ที่จริงร้านอาหารข้างถนนมักให้เศษอาหารแก่สัตว์จรจัดแทนการทิ้งลงถังขยะ และร้านค้าใหญ่น้อยมักมีกล่องบริจาคค่าอาหารสัตว์จรจัด

แต่แมวเป็นสัตว์ได้รับความรักเป็นพิเศษ สาเหตุหนึ่งคือแมวเป็นสัตว์สะอาดตามหลักศาสนาอิสลาม นอกจากนี้มีตำนานว่า นบีมูฮัมมัดเลี้ยงแมวชื่อ ‘มุอัซซะอ์’ (Muezza) นบีมูฮัมมัดรักมุอัซซะอ์มาก ท่านเคยให้มุอัซซะอ์นั่งบนตักขณะเทศนา ดื่มน้ำจากถ้วยเดียวกัน และใช้กรรไกรตัดชายชุดคลุมละหมาดส่วนหนึ่งออก เพราะไม่ต้องการปลุกมุอัซซะอ์ที่กำลังนอนทับอยู่ให้ตื่น

คนตุรกีรักแมวมากขนาดมีภาษิตโบราณว่า “หากคุณฆ่าแมวหนึ่งตัว คุณต้องสร้างมัสยิดหนึ่งหลังเพื่อให้พระผู้เป็นเจ้ายกโทษ” ขณะที่ปัจจุบันมีมุกตลกว่า ‘วิธีเดียวที่ทำให้กลุ่มนิยมอิสลาม กลุ่มนิยมรัฐฆราวาส และกลุ่มสังคมนิยมเห็นพ้องกัน คือการเตะแมว เพราะคนเหล่านั้นจะร่วมกันรุมประชาทัณฑ์คุณ’ เพราะถึงแม้คนตุรกีจะชอบแบ่งฝ่ายทางการเมืองอย่างชัดเจนและสุดขั้ว แต่คนตุรกีทุกคน ‘รักแมว’

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางวิกฤตเชื้อโควิด-19 ระบาด แมวจรจัดกำลังเผชิญวิกฤตจากเชื้อโควิด-19 เพราะพวกมันเสี่ยงอดตาย เนื่องจากมาตรการกักตัวอยู่ในบ้านทำให้ชาวเมืองไม่สามารถออกไปให้อาหารแก่แมวจรจัดได้ ตามท้องถนนยังมีขยะและเศษอาหารน้อยลง อาหารสำหรับสัตว์จรจัดจึงลดลงจนพวกมันเสี่ยงอดตาย

โชคดีที่วันที่ 7 เม.ย. 2020 กระทรวงมหาดไทยตุรกีประกาศให้หน่วยราชการท้องถิ่นรับผิดชอบ “ให้อาหารและน้ำแก่สัตว์จรจัดตามที่พักพิง สวนสาธารณะ สวนหย่อม และที่อยู่อาศัยของพวกมั และดำเนินการทุกอย่างเพื่อป้องกันสัตว์จรจัดหิวโหย" ขณะเดียวกันต้องป้องกันบริเวณที่อยู่อาศัยของสัตว์จรจัดติดเชื้อไวรัสโคโรนาด้วย

นักกิจกรรม อาสาสมัคร และชาวเมืองพยายามช่วยให้อาหารแมวจรจัดเท่าที่ทำได้ โดยไม่ละเมิดมาตรการควบคุมการติดต่อไวรัสโคโรนา เพราะอิสตันบูลที่ขาดแมวจรจัดคืออิสตันบูลที่ไม่สมบูรณ์ 

เพราะแมวจรจัดคือชีวิตของอิสตันบูล


ภาพประกอบ: เพ็ญนภา บุปผาเจริญสุข

อ้างอิง

https://www.aljazeera.com/programmes/newsfeed/2020/04/stray-cats-struggle-quarantined-istanbul-200414095651330.html

https://www.theguardian.com/world/2017/dec/28/turkey-where-pampered-cats-are-top-dog

https://www.ancient.eu/article/466/cats-in-the-ancient-world/

http://islam.ru/en/content/story/love-and-importance-cats-islam

https://www.bbc.com/news/av/world-europe-37880274/why-are-there-so-many-stray-cats-in-istanbul

https://www.bbc.com/thai/features-52242551

https://www.youtube.com/watch?v=2o-FcAlDS7o

https://www.youtube.com/watch?v=EYyq4V97U7k

https://www.youtube.com/watch?v=QbOwxitIEW0

https://www.youtube.com/watch?v=U-I5FYqHDfs


//////////