Food World

อาหารที่เกิดจากเสียงบ่น

เชฟจอร์จ ครัม ให้กำเนิดมันฝรั่งแผ่นทอดกรอบ หรือ โปเตโต้ชิพ หลังจากถูกลูกค้าบ่นว่าเขาทอดมันฝรั่งหนาเกินไป แต่ตำนานบางกระแสก็บอกว่าคนที่คิดอาหารชนิดนี้ขึ้นมาจริง ๆ คือ น้องสาวของครัมต่างหาก

มันฝรั่งแผ่นทอดกรอบนับว่าเป็นหนึ่งในของขบเคี้ยวยอดนิยมในสังคมอเมริกันและสังคมโลกไปแล้วอย่างไม่ต้องสงสัย จนบางคนเรียกว่าเป็นอาหารทรงอิทธิพลชนิดหนึ่งเลยก็ไม่ผิดนัก แต่ละวันมีคนเพลิดเพลินกับมันนับล้าน ๆ คน รสชาติเอร็ดอร่อยของอาหารชนิดนี้ช่างสวนทางกับการเป็นอาหารขยะอย่างที่คนรักสุขภาพเรียกกันในปัจจุบันเหลือเกิน

จะมีสักกี่คนที่รู้ว่าตำนานการเกิดขึ้นของมันฝรั่งแผ่นทอดกรอบนี้ ย้อนกลับไปเมื่อกว่า 160 ปีที่ผ่านมา จากเชฟที่ต้องการทำอาหารให้ถูกใจลูกค้า


เชฟจอร์จ ครัม (หรือ จอร์ สเปก) ผู้ให้กำเนิดมันฝรั่งแผ่นทอดกรอบ ที่มาของภาพ


อีกภาพหนึ่งของจอร์จ ครัม (ยืนกลาง) ถ่ายภาพร่วมกับ คาเลบ มิตเชล (ประธานชุมชน, ขวา) และผู้ชายอีกคนหนึ่งที่คาดว่าน่าจะเป็นแครี มูน เจ้าของภัตตาคาร Lake House ที่มาของภาพ

เดิมจอร์จ ครัม มีนามสกุลว่า สเปก ก่อนจะเปลี่ยนไปใช้ "ครัม" (Crum) ตามชื่อม้าแข่งของพ่อ เขาเป็น
พ่อครัวที่สืบทอดเชื้อสายมาจากพ่อชาวแอฟริกัน-อเมริกันและแม่ชนพื้นเมืองเผ่าโมฮอว์ก (Mohawk) แถมยังโปรดปรานกีฬาล่าสัตว์อีกด้วย เขาเกิดเมื่อ ค.ศ. 1822 ที่เมืองซาราโตกา (Saratoga) รัฐนิวยอร์ก ในวัยหนุ่มเขามีอาชีพเป็นคนนำทางสำหรับผู้ชอบกีฬาล่าสัตว์และคนวางกับดัก ต่อมาก็เป็นพ่อครัวที่ภัตตาคาร Cary Moon’s Lake House ในเมืองซาราโตกาสปริง (Saratoga Springs) ทางตอนเหนือของเมือง
อัลบานี (Albany) รัฐนิวยอร์ก ร่วมกับแคเทอรีน วิกส์ (Catherine Wicks) ผู้เป็นน้องสาว


ภัตตาคาร Cary Moon’s Lake House ที่จอร์จ ครัมให้กำเนิดมันฝรั่งแผ่นทอดกรอบ
ที่มาของภาพ 


กิจการร้านดังกล่าวก้าวหน้ามากขึ้น ๆ เพราะทางรถไฟที่ตัดผ่านกลางเมืองนำนักท่องเที่ยวและลูกค้ามายังร้านแห่งนี้เป็นจำนวนมาก ขณะเดียวกันจอร์จก็ได้ฝึกฝนฝีมือการทำอาหารพร้อมกับการทดลองทำอาหารใหม่ ๆ อยู่เสมอ

ตำนานที่เล่ากันมีหลายแบบ แต่ที่ยอมรับกันกล่าวว่า ครั้งหนึ่ง จอร์จ ครัม เสิร์ฟมันฝรั่งทอดให้ลูกค้าจอมจู้จี้คนหนึ่งชื่อว่า คอร์เนเลียส แวนเดอร์บลิต (Cornelius Vanderbilt) ซึ่งเป็นเศรษฐีและผู้มีอิทธิพลด้านการเดินรถไฟ ปรากฏว่าลูกค้ากระเป๋าหนักคนนี้ไม่ปลื้มกับมันฝรั่งชิ้นหนาอยู่ทุกครั้งที่พ่อครัวทำออกแบบมานี้ เขาสั่งให้หั่นให้บางลงกว่าเดิมอีกหน่อย ทอดให้กรอบแล้วแต่งรสชาติด้วยเกลือมาก ๆ คิดแล้วครัมก็คงน้อยอกน้อยใจไม่ใช่เล่น ที่ลูกค้าไม่พอใจอาหารแบบเดิมที่เขาทำ (ก็คนอื่นไม่เห็นบ่นอะไร ตาคนนี้บ่นเอา ๆ จนเขาเกือบจะไม่มั่นใจในการทำอาหารของตัวเองเสียแล้วก็เป็นได้) แต่เขาก็ทำอย่างที่ลูกค้าสั่ง แล้วปรากฏว่าพอยกมาเสิร์ฟใหม่เท่านั้นล่ะ เศรษฐีแวนเดอร์บลิตชอบใจมากราวกับไม่เคยกินอาหารอร่อยอย่างนี้มาก่อน แถมยังบอกว่ารสชาติดี ชวนให้เจริญอาหารเสียนี่กระไร

ด้านคุณแครี มูน (Cary Moon) เจ้าของร้านก็รีบประกาศออกไปทั่วเลยว่า นี่คือเมนูใหม่ของร้าน และเริ่มขายใส่กรวยกระดาษก่อนจะพัฒนาเป็นกล่องกระดาษในเวลาต่อมา


"ซาราโตกาชิพ" ที่ขายกันอยู่ในเมืองซาราโตกาสปริงก์ปัจจุบัน ใช้สูตรและวิธีการทำ (ด้วยมือ) ตามอย่างที่จอร์จ ครัม เคยทำเมื่อร้อยกว่าปีมาแล้ว กล่องบรรจุภัณฑ์ก็ยังรักษารูปแบบกล่องกระดาษเดิมที่ภัตตาคาร Lake House ผลิตออกจำหน่าย ที่มาของภาพ 




รถขาย "ซาราโตกาชิพ" ที่มาของภาพ (บน) 
ที่มาของภาพ (ล่าง)


แม้ว่าในตำราอาหารเวลานั้นจะมีชื่ออาหารสูตรอังกฤษที่เป็นมันฝรั่งแผ่นบางทอดซึ่งเรียกว่า "มันฝรั่งหั่นบางทอด" อยู่ก่อนที่ครัมจะเกิด แต่สูตรดังกล่าวกำหนดว่าให้หั่นมันฝรั่งหนา 1/4 นิ้ว ซึ่งยังหนากว่ามันฝรั่งแผ่นที่เรารู้จักกันในปัจจุบันมากนัก

ตำนานอีกเรื่องหนึ่งก็เล่าว่าแคเทอรีน วิกส์ น้องสาวของจอร์จเป็นผู้คิดมันฝรั่งแผ่นทอดกรอบ หรือที่เรียกว่า ซาราโตกาชิพ (Saratoga chips) ขึ้นมาโดยบังเอิญ ขณะทำอาหารกับพี่ชาย เธอเผลอหั่นมันฝรั่งเป็นแผ่นบาง แล้วทำมันหล่นลงไปในตะแกรงทอด ซึ่งพอมันสุกก็ได้ความกรอบมาด้วย ทั้งนี้ บทบาทของแคเทอรีน วิกส์ กลายเป็นส่ิงที่ผู้คนจนจำ เพราะมีการกล่าวไว้ในข่าวประกาศมรณกรรมของเธอด้วยวัย 102 ปี เมื่อ ค.ศ. 1924 ด้วย

อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาครัมเปิดร้านอาหารของตัวเองชื่อว่า "Crum’s House" ที่เมืองมอลตา
เขตซาราโตกาเคาน์ตี ซึ่งมีมันฝรั่งแผ่นบางทอดกรอบของเขาที่เป็นจุดเปลี่ยนของปรากฏการณ์ด้านอาหารเสิร์ฟอยู่ทุกโต๊ะ แต่ "ซาราโตกาชิพ" ก็ยังถือว่าเป็นอาหารราคาแพงอยู่ในขณะนั้น อีกทั้งครัมมีกฎเหล็กประจำร้านอยู่ว่า เขาจะไม่เอาใจเฉพาะลูกค้ากระเป๋าหนักเท่านั้น ทุกคนได้รับการดูแลและเสิร์ฟอาหารให้อย่างเท่าเทียมกัน ไม่มีใครได้สิทธิพิเศษ ทุกคนต้องรอในถึงคราวของตนเอง ซึ่งปรากฏว่ามีอยู่ครั้งหนึ่ง
คุณแวนเดอรบลิตที่ตามมาชิมฝีมือเชฟครัมต้องรออาหารของตัวเองอยู่ถึงหนึ่งชั่วโมงครึ่ง

แต่น่าเสียดายว่า แม้ครัมจะเป็นผู้ทำให้มันฝรั่งแผ่นทอดกรอบมีมาตรฐานขึ้นมา เขากลับไม่เคยจดสิทธิบัตรไว้เลย สิ่งนี้ทำให้ผู้ประกอบการอย่าง ลอรา สคัดเดอร์ (Laura Scudder) และเฮอร์มาน เลย์ (Herman Lay) พัฒนาถุงกระดาษเคลือบขี้ผึ้งสำหรับบรรจุมันฝรั่งทอดชนิดนี้ จนกลายเป็นสินค้ายอดนิยมเมื่อ ค.ศ. 1932




โรงงานผลิตมันฝรั่งแผ่นทอดกรอบ ที่มาของภาพ (บน) (โรงงาน Williams Potato Chip)
ที่มาของภาพ (ล่าง) (ไม่ทราบสถานที่) 


ถึงตำนานกำเนิดโปเตโต้ชิพจะยังคลุมเครืออยู่ อันเป็นเอกลักษณ์ของตำนานที่เล่าขานกันมาโดยไม่มีการจดบันทึกก็ตาม กระนั้น จอร์จ ครัมและแคเทอรีน วิกส์ ผู้น้องสาว ก็ยังคงเป็นบุคคลสำคัญในตำนานของขบเคี้ยวและยังเป็นที่จดจำในฐานะผู้คิดค้นตลอดไป


จอร์จ ครัมและแคเทอรีน วิกส์ (น้องสาว) ผู้เป็นตำนานของมันฝรั่งแผ่นทอดกรอบไปตลอดกาล ที่มาของภาพ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง 
http://www.thevintagenews.com/2016/10/02/george-crum-invented-potato-chip-customers-kept-complaining-french-fries-thick/#
http://originalsaratogachips.com/our-story/
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Crum