Inventions That Changed the World

อาชีพแบบนี้ก็มีด้วยหรือ?!!!

เชื่อหรือไม่ ครั้งหนึ่งเคยมีคนรับจ้างเป็นนาฬิกาปลุกส่วนตัว คนอ่านหนังสือพิมพ์ให้คนอื่นฟัง หรือแม้แต่คนที่ใช้ประสาทหูอันดีเลิศจับเสียงเครื่องบินข้าศึกก่อนหน้าเรดาร์จะเกิดขึ้น บทความนี้จะพาไปรู้จักกับอาชีพที่เคยมีอยู่แต่เลือนหายไปตามกาลเวลาและเทคโนโลยีที่ก้าวหน้ามากขึ้น
 
ผู้คนในอารยธรรมทั่วโลกล้วนมีบทบาทต่างๆ กันไป หน้าที่การงานหลากหลายรูปแบบเกิดขึ้นตามความต้องการของสังคมในเวลานั้นๆ แล้วยิ่งสังคมมีการเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้น หลากหลายขึ้น ก็ยิ่งทำให้งานเปลี่ยนแปลงเป็นรายวันเลยก็ว่าได้ ซึ่งส่วนใหญ่ก็เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี จนถึงกับทำให้อาชีพบางอาชีพหายไป แล้วมีอาชีพใหม่เกิดขึ้นมาแทน
 
แม้บางอาชีพที่หายไปแล้วจะดูว่าประหลาดพิสดารในสายตาของคนทุกวันนี้ แต่ครั้งหนึ่ง อาชีพเหล่านั้นมีอยู่จริง และคนที่ประกอบอาชีพดังกล่าวก็ได้ใช้เป็นแหล่งหาเลี้ยงตัวเองและครอบครัวมานับไม่ถ้วน
 
ราว 35-40 ปีที่แล้ว การสื่อสารโทรคมนาคมยังไม่ก้าวหน้าอย่างปัจจุบันนี้ การโทรศัพท์ทางไกลข้ามเมืองต้องใช้พนักงานเชื่อมต่อคู่สาย หรือ “ต่อสาย” และ “สับ(สลับ)สาย” ให้ ซึ่งส่วนมากมักเป็นผู้หญิง แน่นอน…อาชีพนี้หายไปเมื่อยุคดิจิทัลมาถึง เช่นเดียวกับในช่วงทศวรรษ 1970 อาชีพคนกดลิฟต์ไปยังชั้นที่ผู้โดยสารต้องการมีอันต้องหมดไป เพราะเทคโนโลยีที่ทันสมัยและซับซ้อนมากกว่าเข้ามาแทนที่ แต่กระนั้น ตามโรงแรมใหญ่ๆ ก็ยังคงมีคนทำหน้าที่นี้อยู่เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ลูกค้าหรือรักษากลิ่นอายของอดีตเอาไว้ก็มี


พนักงานเชื่อมต่อคู่สายโทรศัพท์ทางไกล ราว ค.ศ.1900 ที่มาของภาพ


พนักงานกดลิฟต์ ที่มาของภาพ
 
แล้วเชื่อหรือไม่ว่าในทศวรรษ 1960 ยังมีอาชีพคนชิมอาหารก่อนจะออกวางจำหน่ายในท้องตลาด ซึ่งต้องชิมอาหารทุกชนิดเพื่อให้มั่นใจว่าปลอดภัยสำหรับผู้บริโภค จนเมื่อมีการกำหนดมาตรฐานคุณภาพอาหารและบังคับใช้อย่างเป็นทางการระยะหนึ่ง ก็ไม่ปรากฏผู้ทำหน้าที่นี้อีก
 
ราวทศวรรษ 1940 ใครที่ไปโยนโบว์ลิ่งจะต้องเห็นพวกเด็กหนุ่มที่เรียกว่า คนตั้งพิน (pinsetters) หรือ พินบอย (pinboy) คอยทำหน้าที่จับพินที่ล้มลงตั้งขึ้นใหม่ก่อนที่ผู้เล่นจะโยนลูกโบว์ลิ่งไปชนอีกครั้ง ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นหน้าที่ของเครื่องกลอัตโนมัติในการตั้งพินด้วยความแม่นยำและรวดเร็วไปแล้ว


เด็กหนุ่มที่ทำหน้าที่เป็นคนตั้งพินโบว์ลิ่ง ที่มาของภาพ
 
ย้อนไปกว่านั้นสัก 10 ปี ในเวลาที่ยังไม่มีเรดาร์เกิดขึ้นก็ยังมีอาชีพที่เรียกว่า “คนฟัง” (listeners) อยู่ คนเหล่านี้ใช้เครื่องมือประกอบกับหูที่มีประสิทธิภาพในการจำแนกเสียงต่างๆ โดยเฉพาะเสียงที่อาจเป็นเครื่องบินของข้าศึกซึ่งบินเข้ามาในรัศมีการฟังก็เป็นได้


อาชีพคนตัดน้ำแข็งตามแม่น้ำหรือทะเลสาบในฤดูหนาว ที่มาของภาพ
 
ช่วงทศวรรษ 1920 มีอาชีพคนตัด (เลื่อย) น้ำแข็งจากแม่น้ำต่างๆ ในฤดูหนาวเพื่อนำไปถนอมอาหาร อาชีพนี้ค่อนข้างเสี่ยงอันตรายอยู่ไม่น้อย ขณะเดียวกันก็มีอาชีพที่ดูจะปลอดภัยมากกว่า คือ อาชีพ “คนอ่านหนังสือพิมพ์” ให้พนักงานตามโรงงานต่างๆ ได้รับรู้ข่าวสาร รวมไปถึงอ่านคู่มือการทำงานและการใช้งานเครื่องจักรเครื่องกลต่างๆ (ต้องเข้าใจว่าคนงานแทบทั้งหมดอ่านหนังสือไม่ออก) บ่อยครั้งคนเหล่านี้ก็จะทำหน้าที่เป็นผู้สร้างความบันเทิงให้แก่ลูกจ้างโรงงานระหว่างที่ทำงานประจำในแต่ละวันไปพร้อมกัน


อาชีพคนอ่านหนังสือพิมพ์ให้พนักงานในโรงงานฟัง ในโรงงานแห่งหนึ่งของสหรัฐอเมริกา ที่มาของภาพ


อาชีพคนอ่านหนังสือพิมพ์ในโรงงานทำซิการ์ กรุงฮาวานา ประเทศคิวบา ที่มาของภาพ

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ยังมีอาชีพสุดประหลาดอีกไม่น้อย ตัวอย่างเช่น มีคนรับจ้างจับหนูเพื่อควบคุมประชากรหนูที่มากมายจนล้นในหลาย ๆ เมืองของยุโรป คนเหล่านี้มักไม่แคล้วต้องทนทรมานจากโรคติดเชื้อนานาชนิด แต่อาชีพที่ว่านี้ก็ไม่คงอยู่นานนัก นอกจากนี้ยังมีอาชีพที่ดูจะปลอดภัยมากกว่าจากช่วงเวลาเดียวกัน คือ คนกระจายข่าว (town crier) ที่ทำหน้าที่แจ้งข่าวสารสำคัญ ๆ ให้รับรู้ทั่วเมืองด้วยความรวดเร็วก่อนหน้าที่จะเกิดวิทยุ โทรทัศน์และอินเทอร์เน็ต หรือหอกระจายข่าวเกิดขึ้นมา และอาชีพรับจ้างคำนวณซึ่งมีมาก่อนจะเกิดคอมพิวเตอร์ขึ้นเสียอีก คนทำอาชีพนี้มักจะเป็นผู้หญิงที่คอยคิดคำนวณอะไรต่ออะไรตามแต่จะมีผู้ว่าจ้าง เช่น คำนวณค่าใช้จ่ายสำหรับการเลี้ยงอาหารค่ำในมื้อสำคัญของครอบครัว เป็นต้น


ตำแหน่งคนกระจายข่าวยังมีอยู่ในบางประเทศหรือบางกรณี เช่นในภาพเป็นคนกระจายข่าวที่สวมชุดย้อนยุคเพื่อประกาศข่าวพระประสูติการใน “เจ้าหญิงชาร์ล็อตแห่งเคมบริดจ์” พระธิดาในเจ้าชายวิลเลียมและเจ้าหญิงแคทเทอรีน เมื่อวันที่ 2 พ.ค.2558 ที่มาของภาพ

ย้อนไปไกลถึงปลายศตวรรษที่ 19 มีคนรับจ้างทำหน้าที่เป็นนาฬิกาปลุกโดยจะเดินไปทั่วเมือง พร้อมถือไม้เท้าหรือไม้พลองยาวๆ สำหรับเคาะหน้าต่างหรือประตูบ้านเพื่อปลุกลูกค้าให้ตื่นในเวลาที่ตกลงกันไว้ และในเวลาที่ยังไม่มีไฟฟ้า ตามถนนหนทางต้องใช้ตะเกียงหรือโคมไฟที่ต้องมีคนคอยจุดให้เกิดความสว่างทั่วทั้งเมือง คนเหล่านี้จะถือคบเพลิงยาวคอยจุดตะเกียงดังกล่าว หรือแม้เมื่อมีการตะเกียงก๊าซตามถนนก็ยังต้องใช้คนเหล่านี้ในการจุดตะเกียงเช่นเดิม


อาชีพ “นาฬิกาปลุก”  ได้รับความนิยมในช่วงก่อนที่จะมีการประดิษฐ์นาฬิกาปลุกอัตโนมัติขึ้นมา
ที่มาของภาพ

อาชีพคนจุดตะเกียงก๊าซตามถนนในอังกฤษ ศตวรรษที่ 19 ก่อนจะมีตะเกียงไฟฟ้าแสงสว่าง
ที่มาของภาพ

หลายอาชีพที่กล่าวมาดูจะเป็นอาชีพที่เคยมีอยู่จริงในสังคมและต้องหายไปเพราะมีเทคโนโลยีใหม่เข้ามาแทน ขณะที่บางอาชีพก็ยกเลิกหรือหมดความนิยมไปเพราะเกิดเหตุน่าเศร้า เช่น อาชีพที่เด็กหนุ่ม ๆ ชอบทำคือ ปีนขึ้นไปบนหลังคาเพื่อทำความสะอาดปล่องไฟ แต่ในที่สุดก็เกิดเด็กหายใจไม่ออกขณะทำความสะอาดและเสียชีวิตในเวลาต่อมา ทำให้อาชีพดังกล่าวถูกมองว่าเป็นอาชีพอันตราย จนนำไปสู่ความนิยมที่ลดลงและต้องหายไปในที่สุด เช่นเดียวกับอาชีพในช่วงต้นศตวรรษที่ 19 อย่างอาชีพจับปลิงยา (medicinal leeches) ตามแม่น้ำมาขายให้แพทย์เพื่อใช้ดูดเลือดพิษออกจากร่างกาย ซึ่งเชื่อว่าเป็นวิธีการรักษาโรคชนิดหนึ่ง แต่ต่อมากลายเป็นอาชีพผิดกฎหมายเช่นเดียวกับอาชีพขุดศพมาแยกอวัยวะขายให้ห้องทดลองต่างๆ เป็นต้น


โถเก็บปลิงยา ที่มาของภาพ

โถเก็บปลิงยา ที่มาของภาพ

----------------
เรียงเรียงจาก
https://www.thevintagenews.com/2017/04/17/weird-professions-that-no-longer-exist/