Crazy World

ที่มา และการกำเนิดของธงโจรสลัด

เรื่องราวของธงกระโหลกไขว้ หรือที่เรียกกันว่า Jolly Roger มีที่มาที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็นธรรมเนียมการชักธงก่อนปล้นเรือ หรือการนำรูปกระโหลกและกระดูกไขว้ไปใช้ประจำกองเรือดำน้ำของราชนาวีอังกฤษ
 
ตลอดเวลาในประวัติศาสตร์ เรือต่างๆ ที่แล่นไปมาในทะเลต่างก็ใช้ธงสัญลักษณ์แตกต่างกันไปเพื่อส่งสารหรือสัญญาณไปยังเรือลำอื่นๆ ทั้งยังใช้ระบุตัวตนของเรืออีกด้วย ตัวอย่างเช่น ในศตวรรษที่ 17-18 เรือสินค้าเอกชนอังกฤษใช้ธงยูเนียนแจ็กแบบที่ต่างไปจากธงของราชนาวีอังกฤษ เป็นต้น
 
ธงโจรสลัดก็เป็นไปในลักษณะเดียวกัน แต่มักจะมีจุดประสงค์ที่เลวร้ายกว่า เป็นต้นว่าใช้ธงที่ทำให้เรือลำอื่นเข้าใจว่าเป็นพวกเดียวกัน ก่อนจะเข้าไปใกล้แล้วปิดล้อมและปล้นสะดมในที่สุด
 
ธงโจรสลัดที่รู้จักกันกว้างขวางที่สุด เรียกว่า ธงกระโหลกไขว้หรือธงจอลลีโรเจอร์ (Jolly Roger) ซึ่งมีทั้งแบบเรียบๆ และแบบที่มีประดับประดาหรูหรา แต่ส่วนใหญ่เป็นธงพื้นดำหรือแดงโดยไม่มีลวดลายประกอบ

ธงโจรสลัด หรือ ธง Jolly Roger ที่รู้จักกันทั่วไป ที่มาของภาพ

นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่าเรือโจรสลัดชักธงสีดำขึ้นเพื่อบอกว่าหากเรือใดถูกโจมตีจะต้องยอมจำนนแล้วแบ่งทรัพย์สินบนเรือให้ 1 ใน 4 ส่วนตามธรรมเนียม (แล้วปล่อยไป) แต่หากเรือลำดังกล่าวพยายามหลบหนีจากเรือที่ชักธงสีดำ โจรสลัดจะเปลี่ยนธงเป็นสีแดงเพื่อสื่อว่าไม่มีความเมตตาใดๆ หลงเหลืออยู่ เรือเป้าหมายต้องถูกโจมตีและทุกคนบนเรือต้องได้รับอันตราย
 
ดังนั้น บ่อยครั้งที่เมื่อใครเห็นเรือชักธงสีดำก็จะเกิดความกลัวจนไม่กล้าต่อสู้ เพราะเท่ากับเพิ่มความเสี่ยงที่ยังไม่รู้ผลแพ้ชนะ เรือบางลำเลือกที่จะยอมแพ้และแบ่งทรัพย์สินตามธรรมเนียมที่กล่าวถึงข้างต้น บางครั้งก็ยอมแพ้โดยไม่มีการปะทะกันเลย อย่างเช่นเมื่อ ค.ศ.1720 โจรสลัดผู้เลื่องชื่อนาม บาร์โธโลมิว โรเบิร์ตส์ (Bartholomew Roberts) แล่นเรือเข้าสู่อ่าวทรีพาสซีย์ ในนิวฟาวด์แลนด์ของแคนาดา ลูกเรือ 22 ลำที่จอดอยู่ก็พากันตกใจแล้วสละเรือทิ้งไปทั้งหมด ที่จริงโรเบิร์ตส์ไม่มีจุดประสงค์จะโจมตีหรือปล้นเรือเหล่านั้นเลย

บาร์โธโลมิว โรเบิร์ตส์ โจรสลัดเลื่องชื่อแห่งศตวรรษที่ 18 ที่มาของภาพ

ตำนานบางเรื่องบอกว่าธงที่มีรูปหัวกะโหลก(และกระดูก)ไขว้นั้นเป็นธงของอัศวินเทมพลาร์ (Knight Templar) ซึ่งมีกองเรือใหญ่ที่สุดในศตวรรษที่ 13 และมีพฤติกรรมเหมือนโจรสลัด ต่อมาเมื่ออัศวินกลุ่มนี้หายไปก็มีกลุ่มอัศวินแห่งมอลตา (Knight of Malta) ก้าวขึ้นมาใช้ธงและมีพฤติกรรมเช่นเดียวกันด้วย
 
ดังนั้น ธงที่เรียกว่า จอลลีโรเจอร์ จึงไม่ใช่เพียงธงรูปกะโหลกไขว้อย่างที่เข้าใจกันเท่านั้น ที่จริงในช่วงต้นศตวรรษที่ 18 มีหลักฐานในข้อเขียนของชาร์ลส์ จอห์นสัน ชื่อ ความเป็นมาของโจรสลัด (ค.ศ.1724) ว่าโจรสลัด 2 คนในเวลานั้น คือ บาร์โธโลมิว โรเบิร์ตส์ ที่กล่าวถึงแล้วข้างต้น กับ ฟรานซิส สปริกส์ (Francis Spriggs) ซึ่งต่างก็เรียกธงของตนเองว่า จอลลีโรเจอร์ ด้วยกันทั้งสิ้น
 
ข้อสันนิษฐานหนึ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับที่มาของชื่อ จอลลีโรเจอร์ น่าจะมาจากคำอังกฤษว่า roger ซึ่งทั่วไปแปลว่า คนจรจัดผู้เร่ร่อนไป อีกทั้งยังเป็นชื่อหนึ่งของปีศาจที่คนอังกฤษในเวลานั้นเรียกว่า Old Roger ซึ่งสอดคล้องกับการนำภาพกะโหลกและกระดูกมาไว้บนธง
 
ขณะที่อีกแนวทางหนึ่งในการสันนิษฐานอ้างถึงคำฝรั่งเศสในศตวรรษที่ 17 คือ โจลี รูจ (jolie rouge) ที่แปลว่า สีแดงสดใส ซึ่งน่าจะเป็นคำที่ใช้เรียกธงสีแดงของโจรสลัด แต่จากหลักฐานที่กล่าวถึงไปข้างต้นแสดงว่าในช่วงศตวรรษที่ 17-18 คำดังกล่าวกลายเป็นคำที่ใช้เรียกธงโจรสลัดโดยทั่วไป ไม่จำกัดว่าเป็นธงสีอะไรแล้ว
 
ยังมีข้อสันนิษฐานอีกอย่างหนึ่งที่กล่าวว่าคำดังกล่าวมีที่มาจากการที่โจรสลัดเอเชียเรียกหัวหน้าของตนว่า อาลี ราชา (Ali Raja) ที่แปลว่า "กษัตริย์แห่งท้องทะเล" ซึ่งต่อมาค่อยเพี้ยนไปและขยายความหมายไปใช้เรียกธงประจำเรือ
 
อย่างไรก็ตาม นอกเหนือจากโจรสลัดแล้ว เรือดำน้ำก็ยังเคยชักธงรูปกระโหลกและกระดูกไขว้มาแล้วใน ค.ศ.1901 เมื่อพลเรือเอก เซอร์ อาร์เธอร์ วิลสัน (Admiral Sir Arthur Wilson, VC) กล่าวว่า ในเมื่อเรือดำน้ำ "...เป็นความลับ ไร้สังกัด ไร้สัญชาติ(อังกฤษ)...จมเรือดำน้ำลำอื่นๆ ...สังหารลูกเรือสิ้น" ทำให้นาวาตรี แม็กซ์ ฮอร์ตัน (ซึ่งต่อมาได้เลื่อนยศเป็น พลเรือเอก) ชักธงจอลลีโรเจอร์ขึ้นเมื่อเรือดำน้ำกลับเข้าท่าเทียบเรือหลังจากจมเรือ SMS Hela และเรือพิฆาต SMS S-116 ของเยอรมันลงได้ ดังนั้น จึงเกิดเป็นธรรมเนียมว่าเมื่อเรือดำน้ำทำภารกิจสำเร็จ แล้วกลับเข้าฝั่งจะชักธงดังกล่าวขึ้น ซึ่งต่อก็นำรูปกระโหลกและกระดูกไขว้ไปเป็นตราสัญลักษณ์ของกองเรือดำน้ำของราชนาวีอังกฤษอีกด้วย

ลูกเรือของเรือดำน้ำอังกฤษ HMS Utmost แสดงธงจอลลีโรเจอร์ เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ.1942 พร้อมแสดงเกียรติภูมิความสำเร็จของเรือลำดังกล่าวด้วยสัญลักษณ์ต่าง ๆ  เช่น ยิงตอร์ปิโดจมเรือได้ 9 ลำ ช่วยชีวิต 1 ครั้ง ภารกิจจารกรรม 8 ครั้ง เป็นต้น ที่มาของภาพ

-----------------
เรียบเรียงจาก
http://www.todayifoundout.com/index.php/2011/09/origins-of-the-jolly-roger/
https://en.wikipedia.org/wiki/Use_of_the_Jolly_Roger_by_submarines