Crazy World

อาร์โนลด์แห่งซอยส์ซันส์ : นักบุญแห่งเบียร์

กระแสคราฟต์เบียร์ที่เกิดขึ้นเมื่อช่วงก่อน ทำให้ผู้เขียนอยากสืบค้นเรื่องเบียร์ในวัฒนธรรมตะวันตก กระทั่งพบว่านอกจากสูตรเบียร์ วิทยาการการทำเบียร์และเรื่องราวทั้งการเมือง เศรษฐกิจและสังคมที่เกี่ยวข้องกับเบียร์ ในยุโรปสมัยกลางยังมีนักบุญผู้อุปถัมภ์เบียร์อีกด้วย

นักบุญอาร์โนลด์แห่งซอยส์ซันส์ (Arnold of Soissons) เกิดที่เมืองบราบรันต์ใกล้กรุงบรัสเซลส์เมื่อราว ค.ศ. 1040 ช่วงวัยรุ่นได้เป็นทหารก่อนจะรับใช้พระเจ้าเฮนรีที่ 1 แห่งฝรั่งเศสอยู่หลายปี

หน้าต่างประดับกระจกสีเป็นภาพนักบุญอาร์โนลด์แห่งซอยส์ซันส์ สวมชุดและหมวกบิชอพ มือซ้ายถือคราดหรือสามง่ามกวนเบียร์ ที่มาของภาพ

ต่อมาท่านได้ไปพักอาศัยอยู่ที่อารามนักบุญเมดาร์ดซึ่งเป็นอารามในนิกายเบเนดิกที่เมืองซอยส์ซัน ประเทศฝรั่งเศส ก่อนจะถือเพศเป็นนักพรตหรือฤษี (hermit) ในช่วง 3 ปีแรก กระทั่งได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอารามในเวลาต่อมา

แต่ตามประวัตินักบุญ ท่านปฏิเสธตำแหน่งแล้วออกจากอารามไป ทว่าระหว่างทางท่านพบกับสุนัขป่าตัวหนึ่งซึ่งไม่ยอมให้ท่านผ่านไปจนท่านต้องคืนมายังอารามและรับตำแหน่งดังกล่าว

ซากอารามเก่าแห่งเมืองเอาเดนเบิร์ก ที่มาของภาพ

กระทั่งราว ค.ศ.1080 ท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นบิชอพ (bishop) และเหมือนกับที่ผ่านมา เมื่อท่านปฏิเสธก็จะมีการแทรกแซงศักดิ์สิทธิ์ (devine intervention) เกิดขึ้น เพียงแต่ครั้งนี้ต่างไปเล็กน้อย เพราะปรากฏว่ามีบิชอพคนอื่นพยายามกีดกันและแทรกแซงการเข้ารับตำแหน่งของท่าน แต่แทนที่ท่านจะต่อสู้ ท่านกลับออกจากอารามไปพร้อมตัดสินใจใช้ชีวิตสันโดษด้วยการก่อตั้งอารามแห่งนักบุญปีเตอร์แห่งเมืองเอาเดนเบิร์ก (Oudenburg)

ที่อารามแห่งนั้น ท่านได้พบความปรารถนาที่แท้จริงของตนเอง นั่นคือ การต้มเบียร์ เนื่องจากในสมัยกลาง เบียร์ถือเป็นสิ่งจำเป็นเพราะโอกาสที่คนจะได้ดื่มน้ำสะอาดมีเพียงน้อยนิด ท่านรู้สึกยินดีมากที่ได้ต้มเบียร์แจกจ่ายให้ชาวบ้านพร้อมเชิญชวนให้ทุกคนดื่มเบียร์แทนน้ำ ในเวลานั้นเบียร์ถือว่าเป็น "ของขวัญสุขภาพดี"

เนื่องจากมียีสต์และมีระดับแอลกอฮอล์ต่ำมาก สูตรเบียร์ของท่านได้รับการเผยแพร่ไปทั่วยุโรปสมัยกลางและกลายเป็นเครื่องดื่มที่นิยมดื่มกันในยามเช้า รวมทั้งเวลาอื่นๆ ตลอดทั้งวัน

ซึ่งเบียร์สูตรดังกล่าวนี้เรียกกันว่า “เบียร์น้อย” (small beer หรือ small ale) บางครั้งไม่ผ่านการกรองจึงมีลักษณะเหมือนข้าวต้ม (porridge) นิยมต้มให้เด็กๆ และคนงานดื่มกันตามบ้านเรือนในยุโรปสมัยกลาง รวมถึงในแถบอเมริกาเหนือในเวลาต่อมา ระดับแอลกอฮอล์ในเบียร์ที่ท่านปรุงขึ้นมาต่ำพอจนทำให้รู้สึกผ่อนคลายและเพียงพอที่จะทำให้ร่างกายไม่ขาดน้ำ ขณะเดียวกันยีสต์ในเบียร์ยังให้วิตามินบีที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายผ่านเครื่องดื่มนี้

เมื่อกาฬโรคแพร่ระบาดมาถึงเมืองเอาเดนเบิร์ก อาร์โนลด์ยังคงเป็นเจ้าอารามอยู่ในเวลานั้นและช่วยป้องกันชาวคริสต์จากการดื่มน้ำด้วยการผลิตเบียร์ให้มากเพียงพอสำหรับดื่มกัน ปรากฏว่าชาวเมืองจำนวนมากรอดชีวิตจากาฬโรคดังกล่าวอย่างน่าอัศจรรย์

เรื่องราวเดียวกันนี้ยังเกิดขึ้นเมื่ออหิวาตกโรคระบาดครั้งใหญ่ทั่วเบลเยียมและเมืองต่างๆ ในยุโรป มีเพียงเอาเดนเบิร์กแห่งเดียวเท่านั้นที่ไม่มีผู้ใดป่วยด้วยโรคดังกล่าวเลย

รูปปั้นนักบุญอาร์โนลด์ มือขวาถือคราดกวนเบียร์ ที่มาของภาพ 

หลังท่านเสียชีวิตก็มีรายงานว่าเกิดปาฏิหาริย์ (miracle) ที่หลุมฝังศพท่านซึ่งได้รับการรับรองใน ค.ศ.1121 และอีก 10 ปีต่อมาก็มีการเชิญอัฐิของท่านไปประดิษฐานไว้ ณ โบสถ์แห่งนักบุญปีเตอร์ที่เมืองอัลเดลเบิร์ก (Aldenberg)

นักบุญอาร์โนลด์แห่งซอยส์ซันส์เป็นนักบุญผู้อุปถัมภ์เบียร์ บ้างก็ว่าเป็นนักบุญผู้คุ้มครองการเก็บเกี่ยวฮ็อปซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของเบียร์ และเป็นนักบุญของคนต้มเบียร์ (brewer) อีกด้วย

ชาวเบลเยียมถือว่านักบุญอาร์โนลด์ปรุง "ยา" ไม่ใช่ของมึนเมา ภาพของท่านเป็นรูปนักบวชสวมหมวกบิชอพ มือหนึ่งถือไม้เท้าคนเลี้ยงแกะ อีกมือหนึ่งถือคราดหรือสามง่ามกวนเบียร์ (mashing rake) และมีเทศกาลเฉลิมฉลองนักบุญอาร์โนลด์ทุกวันที่ 14 สิงหาคม ของทุกปี ขณะที่ในกรุงบรัสเซลส์ก็มีเทศกาลเฉลิมฉลองเพื่อรำลึกถึงท่านใน "วันเบียร์" (Day of Beer) ที่จัดขึ้นเดือนกรกฎาคมของทุกปีเช่นกัน

บริษัทผลิตเบียร์แห่งหนึ่งในเมืองฮูสตัน รัฐเท็กซัส สหรัฐอเมริกา นำเรื่องราวและภาพนักบุญอาร์โนลด์ไปใช้เป็นเครื่องหมายการค้า ที่มาของภาพ 

นอกจากนี้ ยังมีนักบุญอีกท่านหนึ่ง คือ นักบุญอาร์นัลฟ์แห่งเมตซ์ (St.Arnulf of Metz, ชื่อท่านในภาษาอังกฤษคือ Arnold ซึ่งเป็นชื่อเดียวกันกับนักบุญที่กล่าวถึงไปข้างต้นมาก) ซึ่งมีชีวิตอยู่ก่อนหน้านักบุญอาร์โนลด์ (ประมาณ ค.ศ. 582-640) ท่านเป็นบิชอพชาวแฟรงก์แห่งเมืองเมตซ์และเป็นที่ปรึกษาของราชสำนักเมโรวินเจียนแห่งนครออสตราเซีย อีกทั้งยังเป็นทายาทสายตรงของฟลาวิอุส อะฟรานิอุส ไซยากริอุส (Flavius Afranius Syagrius) นักการเมืองและผู้บริหารโรมันอีกด้วย

แม้ในประวัติของท่านจะไม่มีสิ่งใดเกี่ยวข้องกับเบียร์ แต่มีเรื่องราวเล่าในเดือนกรกฎาคม ค.ศ.642 ซึ่งอากาศร้อนจัด นักเดินทางผู้แสวงบุญที่จะไปสักการะอัฐิของนักบุญอาร์นัลฟ์ ไม่มีน้ำดื่มและกระหายหนักจนแทบจะเรียกว่าขาดน้ำตาย ก็มีคนคนหนึ่งอธิษฐานว่า "ด้วยการอธิษฐานของอาร์นัลฟ์ผู้ได้รับพระพรขอจงนำสิ่งที่เราขาดแคลนมาให้ด้วยเถิด" ทันใดนั้นที่เหลืออยู่ขอดหม้อก็ค่อยเพิ่มขึ้นๆ (นี่เป็นอีกหลักฐานหนึ่งที่ยืนยันว่าเบียร์เป็นสิ่งจำเป็นของคนโบราณ เพราะเป็นเครื่องดื่มที่ปลอดภัยกว่าการดื่มน้ำเปล่าในเวลานั้นเป็นอย่างมาก

ไม่ว่าจะเป็นการใช้ชีวิตประจำวันหรือแม้แต่ระหว่างการเดินทาง) จนดับกระหายของผู้คนจนกระทั่งเดินทางต่อไปถึงเมืองเมตซ์ในค่ำวันต่อมา

เบียร์ยี่ห้อหนึ่งของเบลเยียมที่นำภาพนักบุญอาร์นัลฟ์มาเป็นเครื่องหมายการค้า ที่มาของภาพ 

------------------
รียงเรียงจาก
https://en.wikipedia.org/wiki/Small_beer https://en.wikipedia.org/wiki/Arnold_of_Soissons https://en.wikipedia.org/wiki/Arnulf_of_Metz https://www.thevintagenews.com/2016/10/20/arnold-of-soissons-the-patron-saint-of-beer/