Art World

วิถีแห่ง Hero/Shero (1) จากนักล่าสู่นักรบ : อำนาจอันล่วงละเมิดและประติมาแห่งศิวลึงค์

คอลัมน์
สุนทรีย์วิถีชีวิต : กิน ขี้ ปี้ นอน
-------------------------------------

ที่มาของภาพ

ตำนานเรื่องเล่าภาพตัวแทนที่ถูกตอกย้ำสร้างเป็นภาพความทรงจำจนชินหูชินตา และการรับรู้นำมาสู่ประติมาทางความคิด ความเชื่อที่เคารพ ยกย่อง เชิดชูความยิ่งใหญ่อาจหาญเกรียงไกรของผู้ถูกกล่าวถึง ผ่านพิธีกรรม จารีต ประเพณี เทศกาล หรืองานศิลปะแขนงต่างๆ จนสิ่งเหล่านี้กลายเป็นกลไก หรือเครื่องมืออันสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงศักดิ์ศรี เกียรติภูมิ ชัยชนะ ที่มีอำนาจเหนือกว่าผู้พ่ายแพ้ ในขณะที่ผู้ปราชัยก็ถูกทำให้กลายเป็นตัวแทนของผู้อ่อนแอ ไร้ศักดิ์ศรี ไม่มีเกียรติภูมิใดๆ ให้กล่าวถึง
 
จึงไม่แปลกที่ผู้คนจะเห็นภาพตัวแทนในฐานะที่เป็นผลงานศิลปะประเภทต่างๆ ตั้งแต่วรรณกรรม จนถึงผลงานทัศนศิลป์ในยุคสมัยใหม่ ในนามภาพลักษณ์ของวีรบุรุษมากกว่าจะเป็นวีรสตรี ที่แทบจะหาช่องทางหรือโอกาสขึ้นแท่นบูชาได้น้อยมาก
 
ในอดีตนั้นสตรีเพศในฐานะผู้ให้กำเนิดและเป็นผู้เลือกพ่อพันธุ์ มีอำนาจเต็มที่ในการบัญชาการอย่างกล้าหาญต่อผู้ชายและบริวาร แต่เมื่อผู้บัญชาได้มอบอำนาจให้แก่ผู้ชาย เพื่อออกล่าหาสรรพสัตว์ และพืชพรรณมายังชีพ เป็นผู้ปกป้องเภทภัยจากการคุกคามต่างๆ ก็เสมือนดั่งเป็นการยื่นดาบอาญาสิทธิ์แห่งอำนาจที่ไม่เคยคืนฝักให้กับสตรีเพศอีกเลย
 
พื้นที่การแสดงอำนาจของบุรุษเพศผ่านการล่า การฆ่าสรรพสัตว์น้อยใหญ่ ยิ่งแสดงให้เห็นถึงการมีอำนาจเหนือธรรมชาติที่สามารถควบคุมเข่นฆ่าสิงสาราสัตว์ได้อย่างไร้พิษสง

การล่าสิงโต ที่มาของภาพ

ความเป็นวีรบุรุษแห่งนักล่าหรือนักฆ่า มาพร้อมกับชื่อเสียงก้องพงไพร ความกล้าหาญพิชิตพาลถูกร่ำลือข้ามถิ่นแดน เกียรติประวัติถูกจารึกไว้ข้างผนัง สลักสิลาไว้ด้วยหินผากลายเป็นประติมาแห่งการบูชาเคารพ ถึงอำนาจและบารมีที่แผ่ไพศาล ถึงครานี้ตำนานและเรื่องเล่าของสตรีเพศถูกกลับตาลปัตร จากแม่ผู้ให้กำเนิด กลายเป็น “ผู้ชายจากครรภ์แห่งมารดาก็จริง แต่วีรบุรุษนั้นเกิดจากนักล่า”
 
หากย้อนกลับไปดูว่า ภาพตัวแทนแห่ง Shero ในฐานะแม่ผู้ให้กำเนิดนั้นมีน้อยมาก  หรืออาจจะไม่ปรากฏให้เรียกขานดั่งการขนานนามของวีรบุรุษด้วยซ้ำ แต่ถึงจะมีอยู่บ้างก็ถูกกดทับอยู่ในฐานะผู้อ่อนแอ อ่อนโยน เมตตา หรือยั่วยวนแทบทั้งนั้น เช่นประติมาแห่งวีนัส (Venus) ทั้งหลายที่ปรากฏอยู่ในหน้าประวัติศาสตร์

วีนัส หรือ อโฟรไดท์ ที่มาของภาพ

ในทางกลับกัน ตำนานเรื่องเล่าความเป็นภาพตัวแทนของวีรบุรุษนั้นกลับมีหลักฐานชัดเจน เช่น ภาพประติมาในอินเดีย แสดงให้เห็นถึงวิถีแห่งนักล่าและโยคี อันเป็นบุรุษเพศที่สามารถสร้างอำนาจให้สรรพสัตว์ได้สยบยอมใต้บารมีของตน ราวกับเป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์ เช่นเดียวกับราชาเทพ Gilgamesh แห่ง Assyria เปรียบเสมือนผู้วิเศษที่ควบคุมธรรมชาติ และสรรพสัตว์ไว้ได้ในอ้อมแขนของตัวเอง
 
เรื่องราวของนักล่าสู่นักรบยังไม่จบเพียงเท่านี้ ยังมีความเป็นไปเป็นมาในหน้าประวัติศาสตร์อีกยาวไกล


ประวัติผู้เขียน