World Clvilization

พบ “หัตถ์พระเจ้า” สมัยโรมันในอังกฤษ

นักโบราณคดีค้นพบชิ้นส่วนประติมากรรมรูปมือขนาดเล็กคล้ายมือเด็กทำด้วยสัมฤทธิ์ฝังลึกลงไป 1.5 เมตรจากระดับพื้นดินปัจจุบันที่แหล่งโบราณคดีวินโดลันดา (Vindolanda) เป็นค่ายทหารโบราณสมัยโรมัน
ในมณฑลนอร์ทัมเบอร์แลนด์ ประเทศอังกฤษ (สถานที่เดียวกับที่พบสนับมือโบราณสมัยโรมัน เคยนำเสนอข่าวไปแล้วก่อนหน้านี้) จุดที่ค้นพบมือดังกล่าวอยู่ใกล้กับวิหารที่สร้างขึ้นเพื่ออุทิศถวายแด่เทพเจ้าจูปิเตอร์ โดลิเชนุส (Jupiter Dolichenus) มีการค้นพบแท่นบูชาในแหล่งโบราณคดีดังกล่าวมาแล้วตั้งแต่ปี 2009

แท่นบูชาเทพจูปีเตอร์ โดลิเชนุสที่ค้นพบในแหล่งโบราณคดีวินโดลันดาเมื่อปี 2009 ที่มาของภาพ


สภาพ “หัตถ์พระเจ้า”เมื่อนำขึ้นมาจากแหล่งขุดค้น ก่อนทำความสะอาดตามกระบวนการอนุรักษ์โบราณวัตถุ ที่มาของภาพ

เอกสารเผยแพร่แก่สื่อมวลชนของหน่วยงานที่รับผิดชอบการขุดค้นระบุว่า “สิ่งที่ค้นพบนี้ดูเหมือนจะเป็นวัตถุจากลัทธิธรรมเนียมที่ใกล้ชิดกับเทพจูปีเตอร์ โดลิเชนุส ซึ่งเป็นเทพและรหัสยลัทธิที่แพร่หลายในจักรวรรดิโรมันจากช่วงต้นศตวรรษที่ 2 ถึงกลางศตวรรษที่ 3”

แม้ยังไม่มีข้อมูลมากนักว่าลัทธิดังกล่าวมีความเชื่ออย่างไรและบูชาอะไรเป็นพิเศษ นอกจากความเชื่อมโยงระหว่างศาสนาของโรมันกับการบูชาเทพในตะวันออกกลางในลักษณะของการผสมผสานความเชื่อระหว่างการบูชาเทพจูปีเตอร์ในฐานะราชาแห่งทวยเทพกับเทพพื้นเมืองของซีเรียโบราณเข้าด้วยกัน
แต่นักโบราณคดีก็พบมือลักษณะคล้ายกันนี้จากวิหารแห่งอื่น ๆ ของลัทธิบูชาเทพจูปีเตอร์ โดลิเชนุส
ซึ่งสามารถใช้เทียบเคียงได้ ทั้งนี้ ข้อสังเกตเบื้องต้น คือ มือที่มีความยาวเกือบ 4 นิ้วชิ้นนี้มีร่องรอยว่าครั้งหนึ่งเคยถือบางสิ่งไว้



“หัตถ์พระเจ้า” หลังการทำความสะอาดตามกระบวนการอนุรักษ์แล้ว ปรากฏร่องรอยว่าครั้งหนึ่งมือดังกล่าวเคยถือบางสิ่งอยู่
ที่มาของภาพ


ภาพด้านหลังของ “หัตถ์พระเจ้า” ที่มาของภาพ

แอนดริว เบอร์ลีย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและผู้อำนวยการการขุดค้นครั้งนี้กล่าวเสริมว่า “การค้นพบครั้งนี้ช่วยสร้างความเข้าใจให้แก่เราเกี่ยวกับชีวิตในวิหารและการบูชาสักการะในลัทธิดังกล่าวด้วย”

การค้นพบครั้งนี้เกิดขึ้นเพียงไม่กี่สัปดาห์ในแผนการขุดค้นที่ใช้เวลา 5 ปี เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของแหล่งโบราณคดีวินโดลันดาซึ่งเมืองชุมชนโรมันโบราณที่มีอายุอยู่ระหว่าง ค.ศ. 208-212 ในช่วง
ราชวงศ์เซเวรัน (Severan period) ทั้งนี้ ราชวงศ์ดังกล่าวเริ่มขึ้นเมื่อจักรพรรดิเซปติมุส เซเวรุส (Septimius Severus) ขึ้นครองราชย์เมื่อ ค.ศ. 193 และสิ้นสุดเมื่อจักรพรรดิอเล็กซานเดร์ เซเวรุส สวรรคตใน ค.ศ. 235 ทั้งนี้ ในช่วงราชวงศ์ดังกล่าว ลัทธิบูชาเทพจูปีเตอร์ โดลิเชนุส ได้รับการสนับสนุนจากจักรพรรดิหลายพระองค์ แต่ต้องยุติลงเมื่อจักรพรรดิมักซิมินุส ทรักซ์ (Maximinus Thrax)
ขึ้นครองราชย์ต่อจากจักรพรรดิอเล็กซานเดร์

ลัทธิบูชาเทพจูปีเตอร์ โดลิเชนุส ได้รับความนิยมแพร่หลายโดยเฉพาะตามศูนย์กลางการทหารอย่างเมืองวินโดลันดา เทพดังกล่าวมักถือขวานสองคมไว้ในมือข้างหนึ่งและสายฟ้าในมืออีกข้างหนึ่ง เชื่อกันว่า
เทพดังกล่าวเป็นผู้อำนวยความสำเร็จในภารกิจทางการทหาร ทั้งนี้ มีผู้สันนิษฐานว่าประติมากรรมดังกล่าวอาจสร้างขึ้นเพื่อถวายแด่เทพเจ้าในการที่โรมันขยายอิทธิพลเข้าสู่สก็อตแลนด์และได้ชัยชนะในช่วง
ค.ศ. 209-210 ก็เป็นได้

ปัจจุบัน “หัตถ์พระเจ้า” น้ำหนัก 2.3 กิโลกรัม ชิ้นนี้จัดแสดงไว้ที่พิพิธภัณฑ์วินโดลันดา


ประติมากรรมนูนต่ำจากกรุงโรม กำหนดอายุในศตวรรษที่ 3 รูปเทพจูปีเตอร์ โดลิเชนุส (ซ้าย)ถือขวานสองคมกับสายฟ้า กับเทพีจูโน โดลิเชนา (Juno Dolichena, ขวา, ถือกระจกกับไม้เท้า) ซึ่งเป็นการผสมผสานกันของศาสนาโรมันกับลัทธิบูชาเทพในตะวันออกกลาง ที่มาของภาพ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
https://www.history.com/news/creepy-bronze-hand-found-england-roman-cult
https://archaeologynewsnetwork.blogspot.com/2018/06/bronze-hand-attributed-to-roman-god.html#RpiUM9xkVRlrDzmt.97
https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/hand-of-god-ancient-roman-hadrians-wall-sculpture-bronze-found-latest-a8419131.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Jupiter_Dolichenus