Oriental World

ความรักของลูกคณิกากับคุณชายลูกเจ้าเมือง

มีหนังเรื่องหนึ่งที่ดูไม่เคยเบื่อคือเรื่อง "ชุนฮยาง" เวอร์ชั่นของ อิมควอนแท็ก ผู้กำกับชั้นครูของเกาหลีใต้
ชุนฮยางปี 2000 มีความยาวถึง 2 ชั่วโมง 16 นาที ผสมผสานระหว่างภาพยนตร์กับการแสดงเพลงพื้นบ้านที่เรียกว่า พันโซรี เสียงครูเพลงพันโซรีช่วยเสริมอารมณ์ของหนังชนิดที่เศร้าก็เอื้อนโหยหวนซะจนน้ำตาคลอ ที่รื่นเริงก็ร้องจนเหมือนเห็นการเฉลิมฉลองอยู่ตรงหน้า เรื่องชุนฮยางมีทุกอารมณ์และเหมาะกับการนำมาเล่นละครร้อง แม้แต่วงการหนังจีนยังเคยนำมาทำเป็นหนังงิ้วช่วงทศวรรษที่ 50 - 60 เพราะเนื้อเรื่องมันโหมดดราม่าถูกใจคนเอเชียด้วยกัน

เรื่องราวของชุนฮยางดัดแปลงจากตำนานชุนฮยาง หรือ ชุนฮยางจอน ตำนานนี้เป็นทั้งเรื่องเล่าแบบมุขปาฐะและเรื่องราวที่เป็นลายลักษณ์อักษร ในเวอร์ชั่นที่นิยมกันคือการเล่าด้วยลำนำเพลงพื้นบ้าน หรือพันโซรี เรียกว่าชุนฮยางกา (กา แปลว่า เพลงหรือลำนำ) ตัวละครหลักๆ คือ ชุนฮยาง เป็นนางเอกของเรื่อง อีมงรยงเป็นพระเอกของเรื่อง

ภาพ : ภาพเขียนของชินยูนบก หรือเฮวอน จิตรกรเอกสมัยราชวงศ์โชซอน ร่วมสมัยกับยุคของชุนฮยาง ชื่อภาพ คนรักใต้แสงจันทรา ให้บรรยากาศขอความรักระหว่างชุนฮยางกับอีมงรยงได้เป็นอย่างดี ที่มาของภาพ 

ตัวประกอบคือ ฮยางตาน เป็นหญิงรับใช้ของนางเอก พังจา เป็นคนรับใช้ของพระเอก ทั้ง 2 คนหลังนี้เป็นตัวสร้างสีสัน ในทำนองตัวเสนาของลิเกบ้านเรา มักจะหยอดมุก เล่นตลกโปกฮา หรือเป็นตัวช่วยคร่ำครวญเรียกร้องความสนใจ ที่เหลือคือ วอลแม แม่ของนางเอกที่มีบทมากพอสมควร และ พย็อน ข้าหลวงที่รับบทเจ้าเมืองคนโฉด

ชุนฮยาง เรียกเร็วๆ ว่า ชุนเฮียง ก็ได้ ฟังคล้ายสำเนียงแต้จิ๋ว ซึ่งที่จริงก็เป็นชื่อเกาหลีแบบจีน หมายความว่า หอมฤดูวสันต์ คือชื่อของตัวเอกหญิงซึ่งเป็นลูกสาวของนางคณิกา หรือ คีแซง แต่เป็นลูกที่เกิดจากขุนนางใหญ่ นางจึงถือตัวสักหน่อย แถมยังเรียนรู้วิชาอักษรศาสตร์เหมือนลูกคุณหนู เพราะพวกคีแซงต้องเรียนอักษรศาสตร์ไว้คอยรับแขกชั้นสูง

อยู่มาวันหนึ่ง ลูกชายข้าหลวงเมืองชื่อ อีมงรยง ผมเรียกๆ ง่ายว่า ลีมงรง (มังกรสุบิน) ก็แล้วกัน พักจากการเรียนหนังสืออกมาเที่ยวที่พับพลาควังฮันรูอันลือชื่อ โชคชะตาพาทั้ง 2 มาพบพากันเข้าแล้วตกหลุมรัก
ฝ่ายชายเฝ้าตื๊อเฝ้าจีบแต่อีกฝ่ายพยายามบ่ายเบี่ยงเพราะฐานันดรต่างกันราวฟ้ากับเหว แต่สุดท้ายตื๊อเท่านั้นที่ครองโลก จนกระทั่งนางยอมให้แต่งงานด้วย แต่แต่งกันลับๆ ที่บ้านฝ่ายหญิง โดยที่พ่อแม่ฝ่ายชายไม่รู้เรื่อง ขืนรู้เป็นเรื่องใหญ่แน่นอนเพราะขนบโบราณ ลูกชายจะแต่งงานไม่บอกกล่าวบิดามารดาไม่ได้ โดยเฉพาะพวกชนชั้นสูงที่นอกจากจะแต่งโดยพลการแล้ว ยังเป็นลูกสาวคณิกาอีกต่างหาก


ภาพ : พับพลาควังฮัลรู เมืองนัมวอน สถานที่พบรักและสถานที่ปิดฉากความวุ่นวายของตำนานรักระหว่างลูกสาวคณิกากับลูกชายขุนนาง ภาพโดย Kyklyj ที่มาของภาพ

แต่แล้วโชคชะตาเล่นตลก เพราะพ่อของลีมงรงต้องย้ายไปเป็นขุนนางที่เมืองหลวง เขามอบกระจกแทนสัญญาใจ ส่วนนางก็มอบแหวน ให้สัญญาว่าจะรักมั่นคงไม่ผันแปรจนกว่าจะได้อยู่เคียงกันอีก เมื่อพระเอกของเรากลับไปกรุงฮันยาง ก็มีขุนนางใหม่มาดูแลเมือง ขุนนางผู้นี้ชั่วร้ายยิ่งนัก มาถึงแล้วไม่ทำงานทำการ สั่งให้เจ้าพนักงานนำทะเบียนคณิกามาตรวจ แล้วยังสั่งให้นำตัวชุนเฮียงมารับใช้เพราะได้ยินว่านางงามนัก แม้ว่านางจะไม่ใช่คณิกา เป็นแค่ลูกคณิกาก็ตาม

เมื่อมาถึงแล้วชุนเฮียงไม่ยอมรับใช้หลับนอนกับข้าหลวงใหม่ ยืนยันว่านางแต่งงานแล้ว ไม่อาจนอกใจสามีแม้จะต้องตาย ข้าหลวงใหม่โกรธเคืองมากจึงสั่งให้ลงทัณฑ์อย่างหนัก แล้วสั่งให้ขังไว้รอโทษประหาร

ฝ่ายลีมงรงครั้นมาถึงเมืองหลวงก็สอบรับราชการได้ที่หนึ่ง พระราชาจึงมีบัญชาให้เขาเป็นข้าหลวงตรวจการลับ ปลอมตัวเป็นสามัญชนคอยดูแลสารทุกข์สุกดิบของราษฎร และลงโทษขุนนางชั่ว เมื่อมีตำแหน่งแล้ว พระเอกของเราก็ปลอมตัวเป็นคนจรเพี้ยนๆ กลับไปหาชุนเฮียง โดยไม่รู้ว่าเมียรักกำลังจะถึงฆาต ระหว่างทางพบข้าเก่าชื่อพังจา พอเห็นสารรูปเจ้านายก็ปล่อยโฮ บอกว่า ชุนเฮียงฉิบหายแน่แล้ว


ภาพ : ภาพชนชั้นสูงกำลังสำเริงสำราญกับการแสดงของหญิงคณิกา หรือ คีแซง ฉากท้ายของเรื่องชุนฮยางมีบรรยากาศคล้ายๆ
ภาพนี้ วาดโดย ชินยูนบก ชื่อภาพระบำดาบคู่ ที่มาของภาพ 


พอทราบเรื่องลีมงรงยังไม่ยอมบอกความจริง แต่ให้พังจาพาไปพบหน้าเมียรัก พอพบแล้วแม่ยายที่เคยยินดีที่ได้ลูกเขยชั้นสูงก็เมิน เพราะเห็นรูปร่างเป็นคนปอนๆ แถมยังสติไม่ดี มีแต่ชุนเฮียงที่ยังรักเขาหมดหัวใจ แม้ตัวเองจะตายในวันรุ่งขึ้นก็ตาม

วันรุ่งขึ้นขุนนางโฉดจัดงานวันเกิดให้ตัวเอง และเตรียมประหารชุนเฮียง พร้อมกับเชิญพวกขุนนางมาเลี้ยงฉลองกัน ลีมงรงฉวยโอกาสขึ้นไปก่อกวนบนพับพลาควังฮัลรู ทำท่าทางบ้าๆ บอๆ เสียดสีความชั่วช้าของขุนนางที่กดขี่ราษฎร แล้วเขียนกลอนบอกนัยว่า วันนี้ถึงกาลอวสานของพวกคนชั่ว ขุนนางชั่วกลับไม่เข้าใจ มีแต่บางคนเท่านั้นที่พอรู้ก็รีบขอตัวหนี เมื่อสบโอกาสลีมงรงจึงเรียกเจ้าพนักงานมาทำลายงานเลี้ยงเสีย
จับตัวขุนนางมาพิพากษา แล้วเรียกตัวชุนเฮียงมา

ตอนแรกชุนเฮียงได้ยินว่ามีข้าหลวงมาช่วยก็ดีใจ แต่ไม่รู้ว่าเป็นสามี ครั้นมาถึงต่อหน้า เขาหยอกนางว่าอยากจะหลับนอนกับนางสักคืน ชุนเฮียงได้ยินก็แค้นเคืองมากประกาศว่า นึกว่าเป็นคนดีที่แท้ก็ชั่วเหมือนคนก่อน นางมีสามีแล้วและจะไม่ยอมแบ่งใจให้ใครอื่น ฝ่ายสามีได้ยินก็ตื้นตันใจยิ่งนัก สั่งให้พนักงานนำแหวนไปให้นางดู พอเห็นแหวนแทนรักแล้วเงยหน้าขึ้นมอง จึงรู้ว่าข้าหลวงผู้นี้คือสามีที่จากไปนานนั่นเอง ชุนเฮียงทั้งดีใจทั้งตกใจจนสลบไป

ตอนจบลีมงรงรับชุนเฮียงไปอยู่ด้วยกันที่เมืองหลวง ส่วนพระราชาได้ยินเรื่องราวก็ทรงสรรเสริญนางอย่างมากและยกฐานันดรให้ เพื่อช่วยให้ทางบ้านของฝ่ายชายยอมรับ ทั้งคู่อยู่เป็นสุขตราบสิ้นอายุขัย - happily ever after ... จบเรื่องชุนฮยาง


ภาพ : ภาพในจินตนาการของชุนฮยาง ที่ศาลรำลึกชุนฮยาง ในบริเวณพับพลาควังฮัลรู เมืองนัมวอน ภาพโดย Namwon030 
ที่มาของภาพ 


พล็อตเรื่องนี้ออกจากน้ำเน่าไปสำหรับบางคน แต่เป็นเนื้อเรื่องตามขนบโบราณ ในทำนองบัณฑิตไปเรียนไปสร้างตัวแดนไกล ทิ้งภรรยาลำบากที่บ้านเกิด แล้วกลับมาโอบอุ้มนางให้พ้นทุกข์อีกครั้ง ถ้าเป็นหนังหรืองิ้วผมคงไม่สนใจมากนัก แต่เมื่อดูหนังของผู้กำกับอิมควอนแท็กแล้ว เขาจัดองค์ประกอบได้เยี่ยมมาก
ผสมเพลงพื้นบ้านกับตำนานและฉากสมัยใหม่ลงตัว แถมดูแล้วอารมณ์ปั่นป่วนไปตามเสียงเพลงพันโซรีเอาง่ายๆ สมแล้วติดอยู่ใน 100 หนังคลาสสิกชั้นเลิศของเกาหลีใต้

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ หากเราตัดพล็อตน้ำเน่าออก เราจะเห็นถึงน้ำเสียงวิจารณ์สังคมเกาหลีโบราณ
ที่ยึดกับขนบผู้ชายเป็นใหญ่ ถือคติแบบขงจื๊อที่ผู้หญิงต้องรักนวลสงวนตัว แม้จะเป็นลูกสาวนางคณิกาก็ยังไม่ทิ้งจารีตอันดีงาม นางยอมถูกลงทัณฑ์ดีกว่าทรยศสามี เป็นคุณความดีที่หญิงทั่วไปควรเอาอย่าง

แต่อันที่จริงแล้ว การที่คุณชายคนหนึ่งจะแต่งลูกสาวคณิกาเป็นภรรยาหลวงเป็นเรื่องที่หาได้ยาก อย่างดีขุนนางจะแต่งคณิกาเป็นอนุภริยาที่ไม่มีศักดิ์อะไรมากนัก เรื่องของชุนฮยางจึงเป็นเสมือนเครื่องบันเทิงใจในแบบยูโทเปียของคนในสังคมชั้นล่างที่อยากจะฝันถึงโลกที่ไร้ขนบมากีดกั้นบ้าง

ตอนนี้สถาบันภาพยนตร์เกาหลีใต้ อัพโหลดหนังเรื่องนี้ให้ชมทาง Youtube พากย์เกาหลี มีซับภาษาอังกฤษ ในฐานะ 100 หนังชั้นเลิศของประเทศ ลองชมได้ครับ ถึงจะฟังภาษาไม่รู้เรื่อง แต่ผมคิดว่าแค่ฟังเพลงพื้นบ้านก็คุ้มแล้ว

วันนี้เพิ่งจะเห็นว่าทางสถาบันภาพยนตร์อัพหนังเรื่องนี้ ปลาบปลื้มมาก เลยอยากจะแบ่งปันครับ ดูหนังได้ที่นี่ https://www.youtube.com/watch?v=PvG8y3bNmgg