World Clvilization

อัศวินประลองยุทธ์ไม่สนุกอย่างที่คิด

การประลองยุทธ์ถือเป็นกิจกรรมอันมีเกียรติของเหล่าเจ้าชายและกษัตริย์ในสมัยกลางจนถึงก่อนถึงสมัยใหม่

กระนั้นก็ยังแฝงไว้ซึ่งอันตรายถึงชีวิต การประลองยุทธ์ (tournament) ซึ่งให้ภาพที่น่าตื่นเต้นแก่ผู้ชมได้ตลอดเวลานั้นเป็นต้นกำเนิดของการฝึกฝนทักษะการต่อสู้ การปลูกฝังค่านิยมแบบอัศวินและการให้ความสำคัญกับความเป็นชายในสมัยกลาง แต่อีกด้านหนึ่งถือเป็นกีฬาที่น่าสยดสยองและอันตรายที่มักลงเอยด้วยการเสียชีวิต


การประลองยุทธ์ในปัจจุบันที่จำลองเหตุการณ์ในสมัยกลางขึ้นมาใหม่ ที่มาของภาพ

ในยุคแรก ๆ การประลองยุทธ์เป็นการจำลองสงคราม หรือพูดง่าย ๆ ว่าเป็นการฝึกฝนทหารสำหรับการต่อสู้ในสนามรบและมักจะอยู่ในรูปของการตะลุมบอน (mêlée) ของคนกลุ่มใหญ่ ๆ ที่บรรดานักรบจะเข้าต่อสู้กัน ซึ่งทั้งการต่อสู้ของทหารบนหลังม้าและทหารเดินเท้า ขณะที่ดาบถูกทำให้ทื่อหรือใช้ดาบไม้
แต่อาวุธอื่น ๆ กลับไม่ได้รับการป้องกันมากนัก ในทางตรงกันข้ามยังคงใช้อาวุธจริงเช่นเดียวกับเมื่อเข้าสู่สนามรบ จึงทำให้เกิดบาดเจ็บตามมาอีกไม่น้อย


การประลองยุทธ์แบบตะลุมบอนที่นิยมกันมากในยุคแรก ๆ ที่มาของภาพ


การต่อสู้แบบตัวต่อตัวเป็นพัฒนาการอีกขั้นหนึ่งของการประลองยุทธ์ ที่มาของภาพ


การประลองบนหลังม้ามีทั้งการใช้ดาบและทวน (ที่ทำให้ไม่มีคมแล้ว) ในภาพเป็นการประลองโดยใช้ดาบ จากเอกสารตัวเขียนสมัยศตวรรษที่ 15 ที่มาของภาพ

สิ่งที่เกิดขึ้นควบคู่กับการประลองยุทธ์ที่พัฒนามาหลายศตวรรษ คือ เกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไปของความ (ค่อนข้าง) ปลอดภัยที่มาจากนวัตกรรมของอาวุธและชุดเกราะ ขณะเดียวกันความนิยมการต่อสู้ด้วยการประลองทวนแบบตัวต่อตัวของทหารบนหลังม้าก็เพิ่มมากขึ้นกว่าการตะลุมบอน

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดของการประลองยุทธ์เกิดขึ้นในปลายศตวรรษที่ 15 สมัยจักรพรรดิมักซิมิลิอัน
หรือแม็กซิมิเลียนที่ 1 ( Maximilian I) ของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ แม้ว่าพระองค์จะทรงทราบว่าการประลองยุทธ์มีความเสี่ยงสูงและแม้ว่าพระองค์จะเป็นพระจักรพรรดิ ยังคงเสด็จลงสู่สนามประลองเพื่อพิสูจน์ทักษะการต่อสู้กับคู่แข่งขันในการประลองยุทธ์เพื่อเฉลิมฉลองวาระการบรมราชาภิเษกของพระองค์ในฐานะ “กษัตริย์ของชาวโรมัน” (Romischer König) เมื่อ ค.ศ. 1486


จักรพรรดิมักซิมิลิอัน หรือ แม็กซิมิเลียนที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ในฉลองพระองค์ชุดเกราะ ภาพเขียนในศตวรรษที่ 17 ที่มาของภาพ

นักบันทึกพงศาวดารชาวฝรั่งเศส ฌอง โมลิเนต์ (Jean Molinet) บันทึกว่า “ครั้งนั้น พระองค์ทรงใช้ทวนของพระราชบิดา คือ พระจักรพรรดิเฟรเดอริกที่ 2 ด้วยท่วงท่าที่โดดเด่นและงดงามยิ่ง ทวนที่พระองค์ทรงใช้ถูกหุ้มให้ไม่มีอันตรายต่อเจ้าผู้ครองนครที่เป็นคู่ประลอง (ไม่ได้ระบุว่าเป็นผู้ใด) แล้วทั้งคู่ก็ควบม้าพุ่งเข้าหากัน ทวนปะทะกันอย่างรุนแรง ทั้งสองตกลงบนพื้นสนามประลองแต่มิได้รับบาดเจ็บร้ายแรง ขอบคุณพระเป็นเจ้า”

กษัตริย์อีกพระองค์หนึ่งซึ่งโปรดปรานการประลองยุทธ์อย่างมากคือพระเจ้าเฮนรีที่ 8 (King Henry VIII) แห่งอังกฤษ กล่าวคือเมื่อครั้งพระองค์ยังพระชนมายุน้อย ทรงมีพระวรกายแข็งแกร่ง แต่หลังจากประสบอุบัติเหตุจากการประลองยุทธ์ใน ค.ศ. 1536 พระองค์ทรงตกจากม้าและได้รับบาดเจ็บสาหัส พระองค์ทรงเลิกสนพระทัยในการประลองยุทธ์นับแต่นั้นมาและเพราะการบาดเจ็บครั้งนั้นทำให้ทรงมีพระวรกายอ้วนกลมอย่างที่ในภาพที่เห็นกันจนคุ้นตาในปัจจุบัน ซึ่งสอดคล้องกับชุดเกราะที่สร้างขึ้นถวายในรัชสมัย 2 ชุดใหญ่ ๆ แต่ละชุดแสดงให้เห็นพระวรกายอ้วนกลมดังที่กล่าวไปแล้ว


ฉลองพระองค์ชุดเกราะของพระเจ้าเฮนรีที่8 แห่งอังกฤษ สร้างขึ้นเมื่อกลางศตวรรษที่ 16 (ค.ศ. 1540) ที่มาของภาพ

อย่างไรก็ตามมีกรณีผิดพลาดร้ายแรงเกิดขึ้นในการประลองยุทธ์ของพระเจ้าอองรีหรือพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งฝรั่งเศส (Henri II) ซึ่งสวรรคตในการประลองยุทธ์ที่กรุงปารีสเมื่อ ค.ศ. 1559 เมื่อเศษทวนของคู่ต่อสู้หลุดเข้าไปในหมวกเหล็กก่อนจะแทงทะลุพระเนตรของพระองค์


ภาพวาดจำลองเหตุการณ์การประลองที่นำไปสู่การสวรรคตของพระเจ้าอองรี หรือ เฮนรีที่ 2 แห่งฝรั่งเศส ที่มาของภาพ

การบาดเจ็บที่ศีรษะโดยเฉพาะที่ดวงตาระหว่างการประลองยุทธ์นั้นถือได้ว่ามีอันตรายถึงชีวิต ภาพอัศวินฮังการีนามว่า เกรกอร์ บาซี (Gregor Baci) ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ที่รอดชีวิตอย่างปาฏิหาริย์จากการบาดเจ็บเพราะถูกทวนฝ่ายตรงข้ามแทงเข้าที่ศีรษะ (ทางดวงตา) ภาพที่เห็นด้านล่างนี้เป็นภาพที่ศิลปินจดจำและบันทึกเหตุการณ์ในขณะที่บาซีได้รับบาดเจ็บและได้รับการรักษาจนปลอดภัยในเวลาต่อมา


ภาพวาดสีน้ำมันของเกรกอร์ บาซี ขณะได้รับบาดเจ็บจากทวนในการประลองยุทธ์ ที่มาของภาพ

แน่นอน เขาไม่ได้เดินไปไหนมาไหนโดยมีทวนปักคาอยู่ในกะโหลกศีรษะอย่างนั้นเป็นแน่ อย่างไรก็ตาม แม้ว่าการประลองยุทธ์จะถือเป็นกีฬาอันทรงเกียรติของเจ้าชายและกษัตริย์ทั้งหลาย มีรางวัลตอบแทนจำนวนมาก รวมไปถึงชื่อเสียงเกียรติยศที่เย้ายวนเพียงใด แต่ขณะเดียวกันก็มีอันตรายถึงชีวิตดังตัวอย่างที่กล่าวมาข้างต้น


การประลองยุทธ์แม้จะมีรางวัลตอบแทนสูงและอาจเป็นหนทางสู่ความก้าวหน้าของอัศวิน รวมถึงการสร้างความประทับใจให้สตรี
สูงศักดิ์ แต่ทุกครั้งที่ลงสนามประลอง อัศวินมีชีวิตเป็นเดิมพันด้วยกันทั้งสิ้น ที่มาของภาพ 


แหล่งข้อมูลอ้างอิง
http://www.medievalists.net/2018/01/not-fun-games-dangers-medieval-tournament/
https://en.wikipedia.org/wiki/Tournament_(medieval)
https://de.wikipedia.org/wiki/Gregor_Baci
http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(09)60294-4/abstract