Sport and Entertainment World

มารู้จักกับ AKB48 วงรุ่นพี่ต้นแบบของ BNK48


รวมสมาชิกวง AKB48 ที่มาของภาพ

เรียกว่าเป็น ปรากฏการณ์ของวงเกิร์ลกรุ๊ปสไตล์ญี่ปุ่น ในประเทศไทยเลยก็ว่าได้ สำหรับความโด่งดังของ
วง BNK48 ที่เรียกว่าดังสนั่นเมือง ดังจนมีดราม่า แต่ถึงกระนั้นสมาชิกในวงนี้ก็นับว่าเป็นตัวอย่างที่ดีในการเอาความหมายเดิมของคำว่า “ไอดอล” (IDOL) ให้กลับคืนมาสู่โลกอินเทอร์เน็ต

ในกลางยุค 2000 วัฒนธรรม K-pop จากเกาหลีได้บุกตะลุยไปทั่วทวีปเอเชีย แม้แต่ในญี่ปุ่นเองก็ได้รับผลกระทบอย่างที่ไม่คาดคิด บรรดาสาวๆ ชาวญี่ปุ่นพากันไปคลั่งไคล้หนุ่มดารานักร้องจากเกาหลี รวมถึงตลาดละครโทรทัศน์ และซีรีย์ต่างๆ ซึ่งญี่ปุ่นไม่เคยเสียพื้นที่ให้ชาติอื่นใด ก็ถูกซีรีย์เกาหลีเข้ามาแย่งส่วนแบ่งไปได้อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน

แต่แล้ว ด้วยการปรากฏตัวของวงดนตรีแนวเกิร์ลกรุ๊ปที่มีชื่อว่า “AKB48” ก็ได้กลายเป็นหัวหอกใหม่ของวัฒนธรรม J-pop ที่มีส่วนไม่น้อยในการช่วยให้วงการเพลง Pop ของญี่ปุ่นสามารถแย่งชิงพื้นที่ของตนเองในตลาดญี่ปุ่นและเอเชีย แล้วแข่งขันกับเพลง Pop จากเกาหลีได้อย่างยอดเยี่ยม กระทั่งกลายเป็นกรณีศึกษาที่สำคัญมาจนถึงทุกวันนี้ด้วยแนวคิดแบบ “ยุทธการขายฝัน”

ที่มาของภาพ

AKB48 เป็นวงเกิร์ลกรุ๊ปที่มีสมาชิกเป็นหญิงล้วน รวมแล้วมีจำนวนมากถึง 48 คน โดยรูปแบบนั้นเป็นการนำเสนอกลุ่มนักดนตรีที่ไม่ใช่นักดนตรีแท้จริง แต่สมาชิกวงเหล่านี้เป็น “ไอดอล” ที่ได้นำเสนอตนเองโดยมีดนตรีเป็นส่วนประกอบมากกว่าที่จะมุ่งขายเพลงหรือดนตรีเป็นหลักเสมือนวงดนตรีทั่วไป และก็ไม่ได้มุ่งเน้นขายแค่หน้าตา ความน่ารักของสาวๆ ในวงเสมือนวงเกิร์ลกรุ๊ปทั่วไปแบบที่เคยมีมาด้วย จุดขายสำคัญของ AKB48 คือ

“ความสดใสน่ารักของเด็กสาวที่ยังไม่ได้ผ่านการเจียระไนเต็มที่ เสมือนเพชรที่รอวันส่องประกาย”

เงื่อนไขสำคัญคือ สมาชิกในวงจะเป็นเด็กสาววัยแรกแย้ม มีช่วงอายุตั้งแต่ 18 – 29 ปี โดยสมาชิกแต่ละคนจะมีรูปร่างหน้าตาน่ารักสดใสตามสไตล์คิกขุอาโนเนะ หรือสวยใสสไตล์ญี่ปุ่น แล้วรวมกันเป็นกลุ่มเดียวกันเพื่อใช้เป็นจุดขายหลัก มีระบบการคัดเลือกและเปลี่ยนถ่ายสมาชิกของวงที่จะไม่ตายตัว แต่มีพิธี
“จบการศึกษา” หรือ Graduate หรือการทำพิธีจบการศึกษาสำหรับสมาชิกวง แล้วจะมีคนอื่นเข้ามาแทนที่ นอกจากนั้นยังมีการตั้งทีม A B ทีมสำรอง และทีมรุ่นเด็ก เพื่อสนับสนุนสมาชิกทีมชุดใหญ่ด้วย

จุดเด่นอีกอย่างของ AKB48 คือ การโหวตความนิยมของสมาชิกในวง และมีการออกอีเว้นท์ได้หลายประเภท สมาชิกวงแต่ละคนจะได้ออกแสดงรายการวาไรตี้ มีงานแข่งขันบนหน้าโทรทัศน์ต่างๆ ราวกับว่า
วงนี้ไม่ได้เป็นเพียงวงดนตรีแบบนักร้องไอดอลเท่านั้น แต่สามารถต่อยอดและแตกไลน์การตลาดออกไปได้แทบไม่มีขีดจำกัด

อันที่จริงแล้ว รูปแบบของวง AKB48 เป็นการต่อยอดมาจากความสำเร็จของวงเกิร์ลกรุ๊ปชื่อดังในยุค
80-90 ได้แก่ โอเนียนโกะคลับ และ มอร์นิ่งมุซุเมะ

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ AKB48 ข้ามพ้นขีดจำกัดของวงไอดอลในอดีตก็คือการทำให้เหล่าไอดอลสามารถ
เข้าถึงได้ง่าย จับต้องได้ พวกเธอจะไม่ได้เป็นดาราที่อยู่สูงบนฟ้าแล้วเข้าถึงยากเกินไป ซึ่งนี่คือจุดแข็งที่แตกต่างจากวงอื่นๆ ทั่วโลก


ที่มาของภาพ

เดิมทีผู้ที่ริเริ่มแนวคิดนี้ก็คือโปรดิวเซอร์ร่างอ้วนท้วนคือ ยาสุชิ อากิโมโตะ ซึ่งเป็นทั้งนักประพันธ์เพลงและเป็นหนึ่งในผู้บริหารของมหาวิทยาลัยศิลปะ แนวคิดของเขาเป็นการต่อยอดมาจากรายการเรียลลิตี้ประเภทรับ Audition นักร้องและศิลปินเด็กสาวๆ ที่ญี่ปุ่นที่มีความใฝ่ฝันอยากจะไอดอล เป็นศิลปิน หรือเข้าสู่วงการ

แนวคิดของอากิโมโตะก็คือ “ไอดอล เพชรที่ยังไม่ได้ขัดเกลา รอการเจียระไน” โดยมาจากระบบการโหวต ดังนั้นผู้ที่สามารถเข้ามาอยู่ในวง AKB48 แม้ยังไม่ได้เก่งมากนัก แต่พวกเธอก็ได้รับการการันตีในระดับหนึ่งแล้วว่า จะมีกลุ่มแฟนคลับคอยติดตามผลงานอย่างแน่นอน ขณะเดียวกัน การที่กำหนดให้วงหลักมีจำนวนไอดอลเป็นสมาชิกมากถึง 48 คน โดยใช้วิธีสลับผลัดเปลี่ยนสมาชิกเข้ามาเรื่อยๆ นั้น ก็จะทำให้เกิดการแข่งขัน เรื่องราวดราม่าของเหล่าสมาชิกวงที่จะต้องขับเคี่ยวอย่างเต็มที่เพื่อให้ได้รับความนิยมจากแฟนๆ

ที่สำคัญคือ ไอดอลสาวเหล่านี้แม้เข้ามาในวงจนสร้างชื่อเสียงขึ้นมาได้แล้ว แต่ก็ยังไม่ละทิ้งแนวคิดดั้งเดิมของวง พวกเธอยังสามารถจับต้องได้อยู่ ผ่านทางการออกอีเว้นท์ต่างๆ เช่น การจับมือขอบคุณแฟนเพลง ได้พบปะอย่างใกล้ชิด โปรดิวเซอร์อากิโมโตะยังใช้วิธีนำเสนอบนเวทีที่อากิฮาบาร่า ซึ่งเป็นแหล่งรวมของ “พวกโอตาคุ” ให้สาวๆ ได้ออกงานอีเว้นท์ ร้องเพลง เต้น โดยไม่สนว่าจะยังไม่เก่งมากนักก็ตาม แต่ขอเพียงมีเสน่ห์ดึงดูด เป็นเพชรที่ยังไม่ได้ขัดเกลาเต็มที่ เพราะทำให้แฟนๆ เอาใจช่วยติดตาม ได้ดูพัฒนาการของพวกเธอตั้งแต่แรกเริ่ม ว่าพวกเธอจะกลายเป็นไอดอลที่ยอดเยี่ยม ตามความฝัน ทำให้แฟนคลับได้เอาใจช่วย จนกระทั่งโด่งดัง ราวกับเป็นหนังชีวิตชั้นเยี่ยมที่มีตัวตนจริงๆ นั่นเอง

แนวคิดนี้ของอากิโมโตะเรียกว่าได้ผลเกินคาด เพราะทำให้สามารถกำหนดกลุ่มแฟนคลับที่เป็นเป้าหมายอย่างชัดเจน แฟนคลับเองก็ไม่ได้ใส่ใจว่า ไอดอลที่พวกเขาเฝ้าติดตามมาตั้งแต่แรกจะต้องมีความสมบูรณ์แบบหรือเพอร์เฟ็คไปทุกอย่าง เพราะการที่พวกเธอเหล่านั้นยังไม่เก่ง อยู่ระหว่างการขัดเกลาตนเอง บรรดาแฟนคลับโอตาคุเหล่านี้จึงต่างพร้อมจะตามสนับสนุน ไปจนถึงการทุ่มทุนซื้อสินค้าที่เกี่ยวข้องกับสาวๆ ที่พวกเขาตามเชียร์อย่างเต็มที่ แต่ก็มีข้อแม้สำคัญคือ สาวๆ เหล่านั้นต้องไม่ทำตัวห่างไกลหรือสูงเกินเอื้อมมากเกินไป จนทำให้พวกเขาไม่สามารถเข้าถึง หรือเป็นการยากเกินไปที่จะจับต้องได้ นอกจากนี้ วงจะมีการตั้งกฎที่เข้มงวดเอาไว้ หากไอดอลเหล่านี้ทำผิดกฎ ก็จะถูกให้ออกจากวงไป กฎสำคัญๆ เช่น จะต้องไม่มีข่าวฉาวในเรื่องผู้ชาย หรือมีภาพหลุดการออกไปเที่ยวเสเพล หรือข่าวเสียหาย ถ้ามีการตรวจสอบจนพบว่ากระทำผิดจริง ก็ต้องให้ออกจากวงไปด้วย

ทุกวันนี้วง AKB48 ก็ยังคงได้รับความนิยมอย่างสูง แม้ว่าจะผลัดเปลี่ยนสมาชิกไปแล้วหลายคน กระทั่งใน ค.ศ.2012 วง AKB48 ก็ได้รับการยอมรับจากรัฐบาลญี่ปุ่น ให้เป็นพรีเซ็นเตอร์ที่สำคัญ เป็นหนึ่งในหน้าตาของประเทศ ซึ่งมีฐานที่มั่นอยู่ที่อากิฮาบาร่า แหล่งสวรรค์ของเหล่าโอตาคุในญี่ปุ่น


ที่มาของภาพ