World Clvilization

แก้แฟ้มประวัติศาสตร์ราชวงศ์อมาร์นา

หนึ่งในช่วงประวัติศาสตร์ที่เป็นปริศนาใหญ่หลวงสำหรับอารยธรรมอย่างอียิปต์โบราณก็คือ ช่วงของ
ราชอาณาจักรใหม่ (New Kingdom) โดยเฉพาะในสมัยราชวงศ์ “อมาร์นา” (Amarna) เมื่อราว 1,350 ปีก่อนคริสตกาล หรือยุคของฟาโรห์นอกรีตอัคเคนาเตน (Akhenaten) ผู้ซึ่งกำลังเป็นที่ถกเถียงในหมู่นักวิชาการหลายท่านว่า ที่จริงแล้วพระองค์เป็นนักเปลี่ยนแปลงที่ชาญฉลาด หรือคนคลั่งศาสนาตัวยงกันแน่


ภาพสลักแสดงครอบครัวในราชวงศ์อมาร์นา แสดงให้เห็นฟาโรห์อัคเคนาเตน (ขวา) พระนางเนเฟอร์ติติ (ซ้าย) และธิดา
อีกสามพระองค์ ที่มาของภาพ


นอกจากนั้นแล้ว อีกหนึ่งปริศนาที่ชวนให้ฉงนสงสัยไม่แพ้กันก็คือ เรื่องของเชื้อสายวงศ์ตระกูลอันแสนจะน่าปวดหัวของยุคอันชวนสับสนนี้ว่า แท้ที่จริงแล้วใครเป็นลูกใคร พ่อใคร แม่ใครกันแน่ เพราะก่อนหน้านี้ คำถามที่ดูจะไม่มีอะไรซับซ้อนอย่างเช่น “มัมมี่ปริศนาในสุสาน KV55 คือใคร” หรือ “ใครคือบิดาและมารดาของยุวฟาโรห์ตุตันคาเมน” ก็ยังไม่มีนักอียิปต์วิทยาคนใดทราบคำตอบที่ชัดเจนเลยแม้แต่คนเดียว

เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2010 ได้มีข่าวโด่งดังที่ ดร.ซาฮี ฮาวาสส์ (Dr. Zahi Hawass) ออกมาแถลงถึงสาเหตุการสิ้นพระชนม์ที่แท้จริงของฟาโรห์ตุตันคาเมนว่า จริงๆ แล้วนั้น พระองค์ไม่ได้ถูกลอบปลงพระชนม์แต่อย่างใด ทว่าพระองค์ติดเชื้อมาลาเรียชนิดร้ายแรง ประกอบกับร่างกายที่อ่อนแอจึงทำให้ทนพิษบาดแผลไม่ไหว จึงสิ้นพระชนม์ไปในที่สุด แต่การตรวจสอบในครั้งนั้นไม่ได้กระทำเพียงแค่นำมัมมี่ของฟาโรห์ตุตันคาเมนมาตรวจสอบเท่านั้น เพราะว่ายังได้นำมัมมี่หลวงที่คิดว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับพระองค์มาร่วมทำการสแกนสามมิติ (CTScan) ด้วย ซึ่งมัมมี่ที่มีบทบาทในการตรวจสอบครั้งนี้ก็มีตั้งแต่รุ่นทวดของตุตันคาเมน ไล่มาจนถึงมัมมี่ธิดาทารกทั้งสองของพระองค์เลยทีเดียว


แผนผังลำดับราชวงศ์อมาร์นาจากผลการตรวจ DNA ล่าสุดเมื่อปี ค.ศ. 2010 ที่มาของภาพ

การตรวจสาย DNA ของราชวงศ์อมาร์นา เริ่มตั้งแต่การคัดเลือกมัมมี่ที่น่าจะมีชีวิตโลดแล่นอยู่ในช่วงของราชวงศ์นี้ ซึ่งถ้าเรายึดฟาโรห์ตุตันคาเมนเป็นหลักในการอ้างอิงแล้ว มัมมี่แรกสุดที่เกี่ยวข้องก็คือ มัมมี่ของ
ยูยาและธูยู (Yuya & Thuyu) ซึ่งมีศักดิ์เป็นทวด, มัมมี่ของฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 3 (Amenhotep III) ซึ่งเป็นปู่, มัมมี่ “สตรีชรา” (Elder Lady) ซึ่งเป็นย่า, มัมมี่โครงกระดูกปริศนา ซึ่งอาจจะเป็นของอัคเคนาเตนผู้เป็นพ่อ, มัมมี่ “สตรีสาว” (Younger Lady), มัมมี่ของตุตันคาเมนเอง, มัมมี่สตรีนิรนาม 2 ร่างในสุสานรหัส KV21 รวมทั้งมัมมี่ทารกทั้ง 2 ของตุตันคาเมนที่พบในสุสานของพระองค์ด้วย

ดังนั้นตอนนี้ตัวละครในหน้าประวัติศาสตร์ราชวงศ์อมาร์นา ได้กลับมารวมตัวกันเรียกได้ว่าเกือบครบครันเลยทีเดียว ที่เหลือก็เพียงแค่นักวิชาการจะเขียนหน้าประวัติศาสตร์ของราชวงศ์อมาร์นาลงไปใหม่จากหลักฐานมัมมี่และการตรวจสอบ DNA เหล่านี้อย่างไร

ผลการตรวจ DNA อันแสนซับซ้อนเมื่อปี ค.ศ. 2010 เผยความจริงออกมาว่า มัมมี่โครงกระดูกปริศนาในสุสาน KV55 นั้นคือ ฟาโรห์นอกรีตอัคเคนาเตน และพระองค์น่าจะสิ้นพระชนม์เมื่ออายุประมาณ 45 ถึง
55 ปี ผิดกับข้อมูลเก่าที่เชื่อว่า มัมมี่ร่างนี้เสียชีวิตด้วยอายุเพียง 20 ถึง 25 ปีเท่านั้น ซึ่งไม่น่าจะเป็นไปได้ ถ้ามัมมี่ร่างนี้จะเป็นฟาโรห์อัคเคนาเตนที่ครองราชย์ยาวนานถึง 17 ปี ความมั่นใจนี้ส่งผลให้มัมมี่สตรีชราก็ถูกระบุว่านางเป็นราชินีไทยีอย่างแน่นอนด้วยเช่นกัน การตรวจสอบมัมมี่ในครั้งนี้ยังเผยความจริงอีกข้อหนึ่งที่หลายๆ ท่านน่าจะสงสัยว่า ฟาโรห์อัคเคนาเตนที่แสดงรูปร่างของรูปปั้นในลักษณะที่แปลกตา เช่น ตาแคบ จมูกยาว แก้มเว้าเป็นโพรง ตะโพกกว้าง เอวแคบ พุงยื่น ทำให้นักวิชาการส่วนหนึ่งเคยเสนอว่า พระองค์อาจจะเป็นโรคผิดปกติบางอย่างจากพันธุกรรม หรือไม่ก็อาจจะเป็นอาการมาร์แฟน ซินโดรม
(Marfan Syndrome) ด้วยก็เป็นได้ แต่จากการตรวจสอบมัมมี่ล่าสุดสามารถบอกได้อย่างค่อนข้างชัดเจนว่า ฟาโรห์อัคเคนาเตนไม่ได้ป่วยจากโรคเหล่านี้แน่นอน ความผิดปกติที่พบเห็น จึงเป็นเพียงแค่การแสดงออกทางศิลปะยุคอมาร์นาเท่านั้น ไม่ใช่การแสดงความเป็นจริงที่เกิดขึ้นกับตัวบุคคลแต่อย่างใด


มัมมี่ที่รู้จักกันในชื่อ “สตรีสาว” เดิมทีเคยเชื่อกันว่าเป็น พระนางเนเฟอร์ติติ แต่จากผลการตรวจสอบ DNA เมื่อปี ค.ศ. 2010
พบว่า นางเป็น “มารดา” ของยุวฟาโรห์ตุตันคาเมน ที่มาของภาพ


อีกหนึ่งความจริงที่ค้นพบก็คือ เรื่องราวของมัมมี่ “สตรีสาว” ซึ่งเคยมีสารคดีนำเสนอว่า พระนางอาจจะเป็นราชินีเนเฟอร์ติติผู้สาบสูญ แต่สุดท้ายก็ไม่ใช่อย่างที่คิด การตรวจสอบ DNA ล่าสุดกลับเผยความจริงที่น่าตกใจยิ่งกว่านั้น เมื่อผลตรวจมัมมี่ร่างนี้กลับบ่งบอกว่า นางคือ “มารดา” ของฟาโรห์ตุตันคาเมน! และจากข้อมูลเดิม เราทราบกันว่า มารดาของฟาโรห์ตุตันคาเมนหรือสตรีผู้มีนามว่า “คิยา” นั้น เป็นสตรีต่างถิ่น แต่มัมมี่สตรีสาวกลับล้มล้างหน้าประวัติศาสตร์เดิมออกไปทั้งหมด เพราะว่ามัมมี่ร่างนี้โดยสายสกุลแล้วนางเป็นธิดาของฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 3 และราชินีไทยี นั่นคือ นางเป็นน้องสาวแท้ๆ ของฟาโรห์อัคเคนาเตนเลยทีเดียว ที่แน่นอนก็คือ นางไม่น่าจะใช่คิยา หมายความว่า คิยาไม่ใช่มารดาของฟาโรห์ตุตันคาเมนอีกต่อไป ถึงแม้ว่านักวิชาการจะยังไม่สามารถบอกพระนามของนางได้ในเวลานี้ แต่คงทำให้พระนาม “คิยา” หมดความน่าสนใจลงไปได้ไม่น้อยเช่นกัน


มัมมี่ KV21A ได้รับการยืนยันจากผลการตรวจ DNA แล้วว่าเป็น “มารดา” ของทารกสองร่างในสุสานของตุตันคาเมน หมายความว่า นางคือ มเหสีของตุตันคาเมนอย่างแน่นอน เพียงแค่ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่า นางคือ อังค์เซนามุนหรือไม่เท่านั้นเอง ที่มาของภาพ

ความน่าตื่นเต้นยังไม่หมดเพียงเท่านี้ เพราะอย่างที่เกริ่นไปว่า ทีมตรวจสอบยังนำมัมมี่อีก 2 ร่างในสุสาน KV21 มาตรวจสอบด้วย พบว่าหนึ่งในสองร่างนั้น หรือที่ได้รับการเรียกขานว่า มัมมี่ KV21A นั้นเป็น “มเหสี” ของฟาโรห์ตุตันคาเมน ซึ่งตามประวัติศาสตร์ เราทราบว่าพระองค์มีมเหสีเพียงองค์เดียว นั่นก็คือ พระนางอังค์เซนามุน (Ankhsenamun) นั่นหมายความว่า เราพบมัมมี่ของอังค์เซนามุนแล้วเช่นนั้นหรือ? ยังไม่มีใครกล้าฟันธงในข้อสรุปนี้ แต่ที่เรามั่นใจว่า นางเป็นมเหสีของตุตันคาเมนเพราะว่า DNA ของนาง
บ่งบอกว่านางคือ “มารดา” ของมัมมี่ทารกทั้ง 2 ร่างในสุสานของตุตันคาเมนด้วยนั่นเอง แต่แท้จริงแล้ว
นางเป็นใคร ก็คงต้องรอคอยการตรวจสอบกันต่อไป

ในที่สุด ประวัติศาสตร์ราชวงศ์อมาร์นาที่เก็บงำความลับมานานนับพันปี เริ่มถูกไขออกทีละน้อย ลำดับราชวงศ์อันสับสนก็เริ่มเป็นรูปเป็นร่างมากขึ้น เราสามารถระบุความสัมพันธ์ที่แท้จริงของมัมมี่หลากหลายร่างได้ชัดเจนยิ่งขึ้น แม้ว่าการตรวจสอบล่าสุดจะยังไม่พบพระศพมัมมี่ของราชินีผู้โด่งดังอย่างเนเฟอร์ติติ และฟาโรห์ปริศนาสเมนค์คาเร (Smenkhkare) แต่ก็อย่างที่ทราบกันดีว่า ใต้ผืนทรายของอียิปต์นั้น ยังมีอีกหลายแหล่งโบราณคดีที่ยังเก็บซ่อนความจริงของไอยคุปต์ยุคโบราณเอาไว้ ไม่แน่ว่า สุสานลับที่ซ่อนมัมมี่ของทั้ง 2 พระองค์ไว้ อาจจะกำลังรอคอยการเปิดเผยจากนักอียิปต์วิทยา เมื่อถึงวันนั้น เราอาจจะต้องมานั่งแก้แฟ้มประวัติศาสตร์ราชวงศ์อมาร์นากันอีกครั้งก็เป็นได้


แหล่งข้อมูลอ้างอิง
Website: https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/185393
Website: https://www.sciencedaily.com/releases/2010/02/
100216163332.htm

Website: http://ngm.nationalgeographic.com/2010/09/tut-dna/tut-family-tree
Website: https://mathildasanthropologyblog.wordpress.com/2010/
02/27/the-lineage-of-king-tutankhamun-from-ancient-dna-analysis

Website: https://www.scientificamerican.com/article/king-tut-dna